Những bài văn hay lớp 12

Phân tích truyện ngắn Vợ nhặt của Kim Lân

Phân tích truyện ngắn Vợ nhặt của Kim Lân

Bài làm

KL là 1 trong những nhà văn viết truyện ngắn tài năng của văn học hiện đại. Ông thường viết về con ng nông thôn và những ng dân quê lam lũ hiền hậu, chất phác giàu yêu thương và khát vọng. “ Vợ nhặt” vốn là 1 chương của tiểu thuyết “ Xóm ngụ cư”, là 1 trong những đóng góp của KL cho đề tài nạn đói năm 1945. KL rất có sở trường trog việc tạo ra tình huống độc đáo để từ đó khám phá hiện thực c/s và bản chất của con nh. Trong truyện ngắn  “ Vợ nhặt”, KL đã chọn đc 1 tình huống khác thường, chuyện lấy vợ của 1 anh trai nghèo trong ngày đói, để từ đó nhà văn giúp người đọc khám phá đc 1 mảng hiện thực đ/s bi thương, khơi sâu vào đời sống tâm lí, bản chất nhân vật, ngợi ca bản lĩnh sống của con ng giữa những ngày đói khát nhất năm 1945.

Khi bàn về sự thành công của 1 tác phẩm văn học ngta thường quan tâm đến hai phương diện đó là nội dung và nghệ thuật. “ Vợ nhặt” cũng được xem là 1 truyện ngắn thành công vì tình huống truyện độc đáo. Vậy tình huống truyện là gì? Tình huống truyện  là 1 xung đột, 1 sự kiện đặc biệt .Nhờ tình huống truyện mà nhà văn có thể dẫn dắt được diễn biến câu truyện đi theo diễn biến của truyện, có thể khám phá đc nhân vật 1 cách sâu sắc nhất. Từ đó nhà văn có thể bộc lộ ý đồ nghệ thuật của tình huống. Có ba loại tình huống truyện: tình huống nhận thức, tình huống hành động và tình huống tâm lí.

Truyện ngắn “ Vợ nhặt” thuộc loại tình huống tâm lí vì nhờ 1 sự kiện đặc biệt mà nhà văn có điều kiện khơi sâu vào tâm lí nhân vật.

Tràng vốn là 1 thanh niên nghèo, xấu xí, thô kệch, là dân ngụ cư, ko ai thèm để ý đến. Đang giữa lúc thiên hạ đói khát mà lại có ng theo ko, lại nhặt được vợ quá dễ dàng như nhặt đc cái rơm, cái rác ngoài đường. Đây là tình huống truyện độc đáo lạ lung, vừa vui vừa đau xót.

Tình huống lạ độc đáo vì ng như T mà lấy đc vợ, thậm chí có vợ theo. Từ trước tới nay, khi cưới vợ là việc quan trọng đối vs mọi ng, thế nhưng vs T nó diễn ra quá đơn giản, chỉ cần 4 bát bánh đúc ngoài chợ, vài lời bông đùa thế là lấy đc vợ. Giữa lúc nạn đói đang hoành hành khắp làng xóm, ngta chỉ nghĩ đến miếng ăn và cái chết. Thế mà T lại dám lấy vợ.

Tình huống truyện “ Vợ nhặt” còn là 1 tình huống vừa vui, vừa đau xót. Vui vì T đã lấy đc vợ, hạnh phúc đến vs T bất ngờ, nó như 1 giấc mơ. Còn vui hơn vì từ cuộc hôn nhân ấy mà những con ng đói khổ đã vun vén 1 gia đình, nuôi dưỡng nên bao hi vọng của c/s ngày mai. Nhưng cũng thật đau xót khi giá trị con ng thật rẻ rúng, ngta có theo vợ nhặt chỉ là mấy bát bánh đúc ngoài chợ. Ngta theo nhau thành vợ chồng trước hết vì miếng ăn, vì cái đói và vì thế mà T mới có vợ. Nó còn đau xót vì lẽ hạnh phúc của họ được đặt trong hoàn cảnh bi đát nhất, nơi sự sống và cái chết chỉ cách nhau trong gang tấc. Họ đưa nhau về trên con đường khẳng khiu luồn qua xóm chợ, giữa mùi gây của xác ng, tiếng quạ gào thét, tiếng ng khóc hờ tỉ tê. Đó là hạnh phúc của nỗi đau, nụ cười xen lẫn nước mắt. Và cũng là cảm nhận mà tình huống gợi ra rất phù hợp vs truyện của năm đói.

Xem thêm:  Bình giáng bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng

Cũng nhờ có tình huống truyện mà tác giả có điều kiện khám phá bản chất, tình cảm của các nhân vật. Tình huống nhặt được vợ giữa ngày đói của T đã giúp ng đọc phát hiện ra vẻ đẹp của tình ng và niềm tin vào c/s của ng lao động.

Nhân vật bà cụ Tứ hiện lên vs vẻ đẹp của 1 ng mẹ bao dung, đôn hậu. Khi nghe tin con trai lấy vợ bà lão “ cúi đầu nín lặng”, đó là cái cúi đầu đầy nội tâm, chất chứa bao suy nghĩ của ng mẹ vừa ai oán, xót thương cho đứa con trai, tủi hờn cho chính mình, và thương cho cả ng đàn bà xa lạ phải làm dâu giữa ngày đói. Bà lão đã khóc, “ trong kẽ mắt kèm nhèm của bà rỉ xuống hai dòng nước mắt”, giọt nước mắt của niềm vui, của nỗi buồn vs bao yêu thương của tấm lòng ng mẹ. Bà lão đã tiếp nhận hạnh phúc của con bằng sự trải nghiệm của cả cuộc đời, bằng ý thức sâu sắc trước hoàn cảnh sống. Bà đã đón nhận nàng dâu mới bằng tấm lòng bao dung của bà mẹ, cách xưng hô “ u” vs “ con”, trong câu nói đầy lo thương “ chúng mày lấy nhau lúc này u thương quá”. Bà còn thể hiện tấm lòng biết ơn vs nàng dâu mới trong ý nghĩ nội tâm: “ Người ta có gặp bước khó khăn, đói khổ này, ngta mới lấy đến con mình. Mà con mh mới có vợ được”. Khác xa vs mph mẹ chồng nàng dâu, ở đây ta lại thấy tình mẹ con nồng hậu, ấm áp, là 1 ng mẹ giàu lòng bao dung, sẵn sàng che chở, cưu mang ng đàn bà xa lạ.

Không chỉ là 1 ng mẹ giàu lòng bao dung, nhân hậu mà bà cụ Tứ còn hiện lên vs vẻ đẹp của bản lĩnh sống. Bà lão nói rất nhiều về chuyện tương lai: rồi may ra ông giời cho khá… Biết thế nào hở con, ai giàu ba họ, ai khó ba đời? Có ra thì rồi con cái chúng mày về sau”, bà còn tính đến chuyện mua lấy đôi gà và hứa hẹn “ rồi chẳng mấy choc có ngay đàn gà cho mà xem”. Thật kì lạ và đáng khâm phục là trong cái túng đói quay quắt, cái chết gần kề, 1 bà lão gần đất xa trời lại là ng nói đến tương lai nhiều hơn tất cả. Đó ko chỉ là bản lĩnh lạc quan, khỏe khoắn của ng lao động mà còn là niềm mơ ước thiết tha về 1 ngày mai tốt đẹp hơn cho các con mình. Bà lão đã tìm thấy ý nghĩa của những ngày cuối cùng trong cuộc đời mình là ở sự chăm lo, vun vén cho các con.

Xem thêm:  Có hiện tượng một số thanh thiếu niên “sống hoài sống phí” nên đánh mất tuổi thanh xuân của mình. Anh (chị) nghĩ gì về tuổi hai mươi?

Trong buổi sáng hôm sau, bà lão cũng thức dậy thật sớm thu dọn, quét tước nhà cửa, khuôn mặt vốn bủng beo, u ám hằng ngày bỗng rạng rỡ hẳn lên. Có lẽ niềm vui sống đã làm thay đổi con ng, nó làm tỏa ánh sáng hào quang của khát vọng sống. Chi tiết “nồi cháo cám” là 1 chi tiết giàu ý nghĩa biểu tượng. Nó chính là món ăn mà bà thêm vào trog bữa cơm mừng nàng dâu mới. Những cử chỉ của bà: “ Lật đật chạy xuống bếp, lễ mễ bưng ra 1 cái nồi khói bốc lên nghi ngút. Bà lão đặt cái nồi xuống bên cạnh mẹt cơm, cầm cái môi vừa khuấy khuấy vừa cười”. Những cử chỉ ấy đã thể hiện tấm lòng lo thương đến tội nghiệp của bà mẹ nghèo, muốn động viên các con. Bà đang cố gắng làm tất cả những gì có thể để vun vén cho hạnh phúc của con. “ Nồi cháo cám” ấy vừa là tình thương con, thương mình, là niềm vui sống, bản lĩnh sống kiên cường, là cách sống tình nghĩa và hi vọng.

Nhân vật Tràng- 1 ng đàn ông khốn khổ nhưng lại có tấm lòng nhân hậu, có niềm vui sống, khát vọng sống mãnh liệt. A đã cưu mang ng đói lúc mình cũng đói, ko biết mình có nuôi nổi mh ko. Ko chỉ thế, a T còn là ng có bản lĩnh sống. A đã lấy vợ giữa ngày đói và sự trưởng thành,nên người của T trog buổi sáng hôm sau, khi T trở dậy a có cảm giác “ như ng ở trong giấc mơ đi ra”. Hạnh phúc đến thật bất ngờ, khiến ngta ko tin nổi cứ tưởng là trog mơ. Đó còn gọi là cảm giác hạnh phúc, là khát khao sự sống. T chợt nhận ra “ xung quanh mình có cái gì vừa thay đổi mới mẻ và khác lạ. Nhà cửa, sân vườn hôm nay đều được quét tước, thu dọn sạch sẽ gọn gàng”, “ bây h hắn mới thấy hắn nên ng, hắn thấy hắn có bổn phận phải lo lắng cho vợ con sau này”. Rồi “ hắn xăm xăm chạy ra giữa sân, hắn cũng muốn làm 1 việc gì để dự phần tu sửa lại căn nhà”. Đây là suy nghĩ và hành động của ng đàn ông trưởng thành, có ý thức trách nhiệm vs bản thân, vs gia đình và có khát vọng đổi đời.

Xem thêm:  Phân tích cảnh Tây Bắc hùng vĩ thơ mộng trong Tây Tiến của Quang Dũng

Còn nhân vật cô vợ nhặt, cũng nhờ có tình huống tr mà ng đọc mới hiểu đc bên trong cái vẻ rách rưới, nhếch nhác, thân phận rẻ rúng như cái rơm cái rác ngoài đường là 1ng phụ nữ nhân hậu, hiểu biết và có khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc. Hành động thị theo T về làm vợ, trước sự bông đùa của ng dân xóm ngụ cư, thị “bước chân nọ díu cả vào chân kia”, lầm lũi đi đến nỗi nhầm cả đường. Khi gặp bà cụ Tứ, thị đứng dậy chào lễ phép, gọi bà cụ Tứ bằng u. “ U đã về đấy ạ!”, đứng nguyên tay vê tà áo đã rách bợt. Đây là thái độ lễ phép, ý tứ của nàng dâu và cũng mặc cảm về thân phận . Sáng hôm sau, thị đã trở thành ng vợ đảm đang, biết thu vén tổ ấm gia đình. Thị thức dậy quét dọn nhà cửa, quét tước sân vườn sạch sẽ. Qua đó đã chứng tỏ được phẩm chất hiền hậu của cô vợ nhặt, rất đảm đang, đúng mực và giàu khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc.

Như vậy, từ 1 tình huống éo le, dở khóc dở cười. KL đã đã dẫn dắt ng đọc đi sâu vào đời sống tâm lí để trân trọng hơn vẻ đẹp của tâm hồn ng lao động- những con ng nhân hậu, chất phác đầy lạc quan. Trong cái đói và cái chết họ lại nghĩ đến sự sống

Thông qua tình huống truyện, tác giả đã có dịp phơi bày bức tranh hiện thực nạn đói 1945. Từ đó tố cáo sâu sắc, thấm thía tội ác của bọn thực dân Pháp, phát xít Nhật và bọn tay sai đã đẩy ng nông dân VN vào hoàn cảnh khốn cùng đến nỗi quá rẻ mạt như cái rơm cái rác. Tình huống tr cũng đã thể hiện sự hiểu biết, niềm cảm thông và nỗi xót thương của nhà văn dành cho ng lao động nghèo. Nhờ có tình huống tr mà tác phẩm đã thể hiện những tình cảm cao đẹp của ng lao động: tình cảm mẹ con, tình nghĩa lứa đôi và tình cảm của những ng nghèo vs nhau.Qua tình huống, tác giả đã thể hiện vẻ đẹp khỏe khoắn của ng lao động rất lạc quan dù trong bất cứ hoàn cảnh nào, những ng nghèo khổ cũng ko hề tuyệt vọng, vẫn cưu mang, đùm bọc , biết hướng tới hạnh phúc và ko mất đi niềm hi vọng vào sự sống và tương lai.