Những bài văn hay lớp 12

Phân tích tác phẩm Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành

Đề bài: Phân tích tác phẩm Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành

Bài làm

Nguyễn Trung Thành là một trong những tác giả nổi tiếng trên văn đàn văn chương Việt Nam hiện đại với những tác phẩm viết về những sự kiện lịch sử có ý nghĩa to lớn với vận mệnh đất nước. Ông là nhà văn có sự gắn bó hết sức đặc biệt với mảnh đất Tây Nguyên với rất nhiều tác phẩm viết về nơi này như  “ Đất nước đứng lên”, Rẻo cao”, “Rừng xà nu”…Trong đó Rừng xà nu là một trong những tác phẩm mang dấu ấn sâu sắc nhất của ông viết về mảnh đất này.

Tác phẩm được sáng tác năm 1965 – là những năm tháng đang diễn ra cuộc đấu tranh chống Đế quốc Mĩ rất ác liệt. Hiệp định Giơ-ne-vơ không được thi hành, kẻ thù ra sức khủng bố. Mĩ cho quân ào ạt tiến vào miền Nam và mở rộng chiến trường ra Bắc. Nhân dân ở mọi nơi đặc biệt là Tây Nguyên đã quyết tâm chiến đấu đến cùng để giữ đất, giữ bản làng. Sự kiện lịch sử đó có tác động rất sâu sắc tới Nguyễn Trung Thành và ông đã viết “Rừng xà nu”.

Cây xà nu là loại cây gần gũi, gắn bó với con người Tây Nguyê, có sức sống mãnh liệt, sinh sôi nảy nở rất nhanh. Rừng xà nu thể hiện tinh thần đấu tranh tập thể của nhân dân Xô Man trong sự nhiệp chống Mĩ. Qua đó cúng thể hiện sức sống mãnh liệt, tinh thần bất diệt của nhứng con người Tây Nguyên.

Hoàn cảnh cây xà nu được miêu tả trong một hoàn cảnh rất đặc biệt và hiếm thấy. Rừng xà nu nằm trong tầm đại bác của kẻ thù , chúng bắn nó đã thành lệ: Buổi sáng sớm hoặc xế chiều, đứng bóng hoặc xẩm tối. Cả cánh rừng hành ngàn, hàng vạn cây không có cây nào không bị thương. Ngay từ mở đầu tác phẩm, Nguyễn trung Thành sử dụng bút pháp tả thực, nó đang phải đối mặt với sự hủy diệt của kẻ thù.Đồng thời nó cũng thể hiện, phản ánh những đau thương của một thời mà người dân Tây Nguyên nói riêng và cả dân tộc ta nói chung phải chịu đựng. Cánh rừng xà nu là hiện thân của đau thương, của đổ máu: “Ở chỗ vết thương, nhưa ứa ra tràn trề, thơm ngào ngạt, long lanh nắng hè ngay gắt, rồi dần dần bầm lại, đen và đặc quyện thành từng cục máu lớn”. Tác giả đã viết những câu văn đẹp đẽ lạ lùng có sức gây ấn tượng khó quên trong lòng người đọc. Mùi thơm ngào ngạt, long lanh nắng hè, rất giàu cảm xúc và vẻ đẹp thơ mộng chàn đầy chất thơ. Lóng lánh vô số hạt bụi vàng từ nhựa cây bay ra thơm mỡ màng. Tác giả không chỉ cảm nhận nỗi đau mà cây xà nu phải hứng chịu mà còn giúp ta có điều kiện chiêm ngưỡng một thứ hương vị kì thú, vừa tinh khôi thơm mát, man dại của thiên nhiên Tây Nguyên. “Có những cây bị thương, vết thương chóng lành như trên một thân thể cường tráng. Trong rừng ít có cây nào sinh sôi nảy nở khỏe như vậy. Cạnh 1 cây xà nu mới ngã gục có tới 4,5 cây con mọc lên ……Nó phóng lên rất nhanh để đón lấy ánh nắng…”. Nguyễn Trung Thánh sử dụng những câu văn hào hứng, tha thiết nhất để thể hiện đặc điểm khác biệt của cây xà nu với những cây khác trong rừng. Nó là loại cây khao khát sống , háo hức phóng mạnh lên bầu trời  lớn rộng, không gì cản nổi như để thỏa mãn tự do, ánh sáng. Đặt cây xà nu trong hoàn cảnh đau thương, Nguyễn Trung Thành không nhằm mục đích tô đậm nỗi đau mà nhằm ca ngợi sức sống mãnh liệt và bất tử của loại cây này. Hình tượng cây xà nu cho ta thấy tác phẩm của Nguyễn Trung Thành thiết tha hướng về sự sống để ca ngợi cuộc sống đẹp nồng nàn, bất khuất và bất diệt, những câu văn mang đậm chất nhân văn.

Xem thêm:  Nhà văn Nga L. Tôn - xtôi nói: "Lí tưởng là ngọn đèn chỉ đường. ..., mà không có phương hướng thì không có cuộc sống". Bằng một bài văn ngắn, anh (chị) hãy nêu những suy nghĩ của mình về vai trò của lí tưởng trong cuộc sống con người

phan tich tac pham rung xa nu cua nguyen trung thanh - Phân tích tác phẩm Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành

Phân tích tác phẩm Rừng xà nu

Khi xây dựng hình tượng cây xà nu, Nguyễn Trung Thành đã sử dụng phép tu từ nhân hóa rất tài tình. Xà nu được nói tới như cách người ta nói đến con người. Như vậy, mượn cây xà nu , tác giả muốn thể hiện, phẩn ánh tinh thần bất khuất, hiên ngang, anh dũng của dân làng Xô Man Tây Nguyên.

Cây xà nu có mối liên hệ gần gũi, thân thiết trong mỗi gia đình, với mỗi con người Xô Man. Cây xà nu là ẩn dụ về những con người đang chiến đấu và bảo vệ quê hương đất nước trong thời kì chống Mĩ. Thể hiện sức sống mãnh liệt không gì cản nổi đúng như cụ mết thách thức: “ Đố chúng giết hết rừng xà nu này?”. Rừng xà nu là một cái nền, 1 không gian kì vĩ, lớn lao không chỉ diễn tả quá trình đứng lên đánh giặc của làng Xô Man mà còn có sức khái quát lớn về tinh thần đất nước đứng lên” , nó còn là biểu tượng cho cả nhân dân miền nam đồng khởi cho cả dân tộc Việt Nam, mang tính chất sử thi. Hình tượng cây Xà nu mang vẻ đẹp thơ mộng, tràn đầy sức sống như một huyền thoại bất diệt.

Huyền thoại sống bằng xương bằng thịt trong tác phẩm là nhân vật Tnú. Hoàn cảnh từ nhỏ của Tnú đáng thương vô cùng, mồ côi cả cha, mẹ, từ nhỏ sống trong sự nuôi dưỡng, chở che của buôn làng, đặc biệt là cụ Mết. Tnú gắn bó với buôn làng của mình vô cùng. Ngay từ nhỏ, Tnú đã trở thành chú bé liên lạc mưu trí, dũng cảm và gan dạ , chú được học từ cách mạng. Được học chữ, có ý thức sau này lớn lên sẽ thay anh Quyết làm cán bộ, lãnh đạo phong trào cánh mạng của quê hương. T Nú ý thức được vai trò của người làm liên lạc, đảm bảo bí mật cho cách mạng, tiếp tế cho các cán bộ cách mạng trong rừng, gan dạ khi bị tra tấn. Tnú thực sự trưởng thành khi vượt ngục trở về làng. Từ nhỏ, T Nú có tình cảm đẹp với quê hương và có tình cảm đẹp với Mai.

Xem thêm:  Thế giới Kinh Bắc trong bài thơ “Bên kia sông Đuống” của Hoàng Cầm

Khi trưởng thành Tnú là một chàng trai hoàn hảo rắn chắc, cao lớn, đẹp đẽ như một cây xà nu cường tráng nhất của khu rừng này. Tnú chan hòa trong niềm hạnh phúc với tình yêu của Mai, với đứa con mới chào đời. Tuy nhiên, hạnh phúc chưa được bao lâu, Tnú lại tiếp tục rơi vào bi kịch. Với sự giác ngộ cách mạng từ nhỏ, được sống và chiến đấu cùng anh Quyết. Tnú và cụ Mết chuẩn bị cho kế hoạch khởi nghĩa. Tin ấy đến tai bọn giặc, chúng bắt , tra tấn Mai và con. Tnú không cứu được vợ và con, thậm chí không thể giữ được tính mạng sống của mình. Bởi lẽ Tnú chưa cầm vũ khí “ Trong tay này chỉ có hai bàn tay trắng”. Nhân dân Xô Man cũng không thể cứu được anh vì bản thân cụ Mết cũng chỉ có 2 bàn tay không. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến bi kịch, sẽ thế nào nếu kẻ thù cầm vũ khí mà ta lại tay không. Đây chính là mặt bên kia của chân lí mà cụ Mết đã muốn ghi tạc vào lòng của các thế hệ con cháu: “ Chúng nó đã cầm súng thì chúng ta phải cầm giáo”. Từ bi kịch của Tnú ( Trước đó là anh Xút, bà Nhan) nhân dân Xô Man đã thức tỉnh. Ngay cả khi Tnú bị chúng tẩm dầu Xà Nu đốt cháy 10 đầu ngón tay thì khí thế đấu tranh, sự giác ngộ chân lí cách mạng đã đem lại sự hồi sinh cho đôi bàn tay Tnú, thổi bùng niềm tin về sự sống cho người anh hùng Tnú. Tnú trở thành biểu tượng đẹp về sức mạnh và lí tưởng, là người anh hùng ngay trong thời đại của chúng ta. Anh trở thành niềm tự hào của dân làng Xô man, câu chuyện của một đời cụ Mết kể trong một đêm ấn tượng.

Xem thêm:  Phân tích bài thơ “Tiếng hát con tàu” của nhà thơ Chế Lan Viên

Nhân vật cụ Mết, Dít, Heng tuy mỗi nhân vật có những nét tính cách riêng song ở họ đều có một điểm chung đó là lòng yêu nước, yêu làng, kiên cường, căm thù giặc. Họ đều góp phần thể hiện rõ hơn tính cách Tnú và tư tưởng của tác phẩm khi Cụ Mết là cội nguồn, là chỗ dựa lớn cho con đường cách mạng của Tnú. Dít, Heng là niềm tin của Tnú vào tương lai cách mạng của quê hương. Tất cả đều đại diện cho tính cách Tây Nguyên, cho lòng yêu nước, ý chí đấu tranh và tinh thần bất diệt

Rừng xà nu là một trong những tác phẩm mang giá trị tư tưởng và nghệ thuật to lớn. Hình tượng thiên nhiên và con người nơi mảnh đất Tây Nguyên giàu tình cảm, giàu tinh thần dân tộc mãi mãi là những trang văn đẹp đẽ đi vào lòng người, cho con người ta những xúc cảm đẹp và thiêng liêng nhất về quê hương, đất nước, con người.

Minh Tuệ