Những bài văn hay lớp 12

Phân tích tác phẩm Chí Phèo của nhà văn Nam Cao

Đề bài: Phân tích tác phẩm Chí Phèo của nhà văn Nam Cao

Bài làm

Chí Phèo là một trong những tác phẩm có độ phổ biến với công chúng bạn đọc vô cùng sâu rộng cuả Nam Cao. Tác phẩm mang lại cái nhìn đậm chất hiện thực nhưng cũng tràn đầy tính nhân văn với điểm nhìn từ những con người dưới đáy xã hội để mở rộng nhìn nhận toàn bộ hiện thực xã hội. Tác phẩm thể hiện cách suy nghĩ, cách nhìn nhận của Nam Cao về cuộc đời và con người, những điều tốt đẹp, ý nghĩa mà ông mong mỏi có được trong cuộc sống xã hội chung được thể hiện một cách nhẹ nhàng mà thấm thía.

Nhân vật Chí Phèo là nhân vật chính của tác phẩm, Chí Phèo là nhân vật điển hình cho những cách nhìn của Nam Cao về số phận những con người bị coi là dưới đáy xã hội. Câu chuyện về cuộc đời Chí Phèo thấm đẫm những trang viết hiện thực thật nhiều đớn đau. Chí sinh ra đã mang nhiều tủi nhục vì bị chính cha mẹ mình bỏ rơi. Ngay từ khi đỏ hỏn, xanh xám đã sống cuộc sống của một thân phận con nuôi, không cha không mẹ, cả tuổi thơ phải chịu qua tay nuôi nấng hết người này đến người khác. Nhưng Chí Phèo cũng là người biết thân biết phận rất nhiều, cuộc sống ở đợ tại nhà Bá Kiến không hề dễ dàng với Chí. Cũng chỉ vì khỏe mạnh, lại thật thà, chăm chỉ, hơn hết đương sức trai trẻ, Chí Phèo bị lọt vào mắt xanh của bà ba Bá Kiến, người đàn bà vốn tính lẳng lơ, bà ta suốt ngày bắt Chí nào phải bóp chân, bóp đùi rồi cứ phải “cao, cao hơn nữa” khiến Chí thấy nhục nhã chứ yêu đương gì. 

Xem thêm:  Phân tích giá trị độc đáo của tình huống truyện mà Kim Lân đã tạo dựng được trong tác phẩm Vợ nhặt

Cuộc đời phải chịu nhiều thiệt thòi, chính bởi vậy, điều mong mỏi nhất ở Chí là có được một cuộc sống bình thường như bao người, có thể có được một gia đình, có người vợ luôn bên cạnh sẻ chia, đồng cam cộng khổ, cùng nhau xây dựng hạnh phúc gia đình giản đơn nhưng bình dị, đối với Chí Phèo từng ấy cũng chỉ là ước mơ. Tuy nhiên, ước mơ của Chí Phèo bị phá tan nát hết chỉ sau cơn thịnh nộ ghen tuông vô cớ của lão Bá Kiến. Một kẻ cường hào khôn lọc đời, chỉ biết mình mà không biết người, hắn sống trên máu và nước mắt nhân dân, là một kẻ chỉ biết lợi dụng và cơ hội. Hắn nhẫn tâm đẩy một người lương thiện như Chí Phèo vào tù, không trực tiếp nhưng như vậy là hắn cũng đã gián tiếp cùng chế độ nhà tù thực dân đào tạo ra một Chí Phèo hoàn toàn khác biệt. Không còn một anh chí hiền lành như xưa mà bây giờ là một anh Chí trông không khác gì những tay đàn anh, đàn chị, nói đúng ra là đã quen quá với bụi đời, trở thành kẻ bụi đời tự nhiên như có sẵn trong bản chất, cái mặt thì cơng cơng, cái đầu thì trọc lóc, răng cạo trắng hớn, người gợm mình mẩy xăm trổ rồng phượng nhìn là phát sợ.

phan tich tac pham chi pheo cua nha van nam cao - Phân tích tác phẩm Chí Phèo của nhà văn Nam Cao

Phân tích tác phẩm Chí Phèo

Chí Phèo thuở xưa nay không còn nhìn nhận nổi nữa. Người ta sợ anh Chí, xa lánh anh Chí, không cho anh Chí trở thành con người cùng đẳng cấp xã hội với người ta để rồi anh Chí cảm thấy bị tổn thương, bị cô lập, đau đớn tuyệt vọng vang to những câu chửi thề với cuộc đời, với số phận. Hiện thực của cuộc đời anh Chí trong tác phẩm gần gũi với hiện thực phần đông cảnh ngộ những kiếp người nông dân trong xã hội đương thời vô cùng. Quanh năm bán mặt cho đất, bán lưng cho trời mà khổ vẫn hoàn khổ, nghèo vẫn hoàn nghèo vì những sưu thuế, lao dịch của bọn quan trên. Muốn sống một cuộc sống bình yên cũng quá khó khăn, lúc nào cũng sống trong sự lo âu, lúc nào cũng phải luồn cúi. Chí Phèo trong tác phẩm cũng vậy, nhưng không thể nhẫn nhịn, anh Chí vùng lên, nhưng càng vùng vẫy anh lại cành lún sâu vào bể đời với những bùn lầy đầy hôi hám. Chẳng hiểu vì lý do sâu xa gì mà Chí lại trở thành tay sai cho Bá Kiến, cái kẻ thù làm hại cuộc đời Chí, là nguyên nhân trực tiếp đẩy Chí vào tình cảnh này. Ấy thế mà con sâu rượu đó cứ thấy hơi mấy đồng tiền lẻ của lão là bất chấp hết, đằng sau những sự cợt nhả của lão cáo già là một con người mang khuôn mặt gợm nghĩnh vì những vết rạch mặt chằng chịt đồng thời tâm hồn đang bị chế ngự bởi quỷ dữ, đi đến đâu Chí Phèo khiến tan cửa nát nhà của người ta đến đó. Muốn phần dân chúng làng Vũ Đại căm hận Chí. Chí Phèo đã sai, đã quá sai rồi.

Xem thêm:  Phân tích vẻ đẹp lãng mạn và kiêu hùng của người lính trong bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng

Nhà văn Nam Cao đã đưa ngòi bút của mình đi thâm nhập thực tế một cách rất toàn diện, ông thấy thương cảnh ngộ những người nông dân vô cùng. Và với nhân vật Chí Phèo, Nam Cao cũng thương vô cùng, Nam Cao cho Chí Phèo thấy một con đường sáng. Đó là sự xuất hiện của nhân vật Thị Nở trong cuộc đời Chí Phèo. Một người phụ nữ xấu ma chê quỷ hờn đến bên đời Chí mà người ta thấy câu nói “ nồi nào úp vung ấy” còn không thiết thực bằng câu “ngưu tầm ngưu, mã tầm mã”. Tuy nhiên, họ đến với nhau bằng tình cảm chân thật xuất phát bằng chính con tim của họ. Thị Nở đến với cuộc đời Chí, cứu rỗi cuộc đời Chí, dẫn Chí đến với những tình thương nhân ái bao dung để cho trái tim thiên lương của Chí được soi đường dẫn lối mà về lại cuộc đời. Nhưng đau đớn thay, ước mơ thuở xưa với một cuộc sống gia đình trọn vẹn đầm ấm của Chí vừa mới được len lói thì đã bị hiện thực phũ phàng dập tắt không thương tiếc. Trong cuộc sống hiện thực của đời sống xã hội lúc bấy giờ muốn sống yên ổn cũng rất khó, người có lỗi lầm muốn quay đầu lên bờ lại càng khó sống hơn. Cuộc đời Chí Phèo lại diễn tiến đúng theo quy luật của thực tại, đến chết cũng vẫn bi ai.

Xem thêm:  Bình giảng đoạn thơ sau trong bài “Tây Tiến" của Quang Dũng: "Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa (...) Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa"

Tác phẩm Chí Phèo của nhà văn Nam Cao nói lên tiếng nói lên án đanh thép xã hội thực dân phóng kiến ngày xưa chà đạp dã man quyền sống và quyền con người của những nhân vật như Chí Phèo. Nhà văn Nam Cao rất thương những nhân vật của mình, nhưng chính ông cũng không thể nào đi ngược lại với định hướng hiện thực xã hội.

Minh Tuệ