Những bài văn hay lớp 11

Phân tích nhân vật viên quản ngục trong tác phẩm Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân

Đề bài: Phân tích nhân vật viên quản ngục trong tác phẩm Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân

Bài làm

Nguyễn Tuân được biết đến là một cây đại thụ của làng văn chương Việt Nam hiện đại với những tác phẩm mang giá trị tư tưởng sâu sắc. Chữ người tử tù là một truyện ngắn xuất sắc của ông, trong tác phẩm này những suy tư và cách nhìn nhận về cuộc đời của Nguyễn Tuân được thể hiện vô cùng sâu sắc thông qua nhân vật Huấn Cao. Tuy nhiên, ngoài nhân vật này, nhân vật viên quản ngục cũng đem lại cho người đọc những cách nhìn nhân văn khác cũng nằm trong mạch tư tưởng của Nguyễn Tuân, đó là việc biết trân trọng cái đẹp của nghệ thuật và thiên lương.

Viên quản ngục được Nguyễn Tuân giới thiệu ngay tại đầu tác phẩm trong cuộc trò chuyện với thầy thơ lại, những đoạn hội thoại giao tiếp của hai người, đặc biệt là khi miêu tả về nhân vật Huấn Cao mang những nét phẩm chất của những người có học thức, có văn hóa. Không ngờ rằng một tên tử tù sắp phải ra pháp trường xử tử lại chính là hình mẫu lý tưởng của cuộc đời mình. Không thể kìm nén được cảm xúc, ông đã nói với thầy thơ lại về niềm cảm mến của ông với nhân vật Huấn Cao. Một điều kì lạ đã xảy ra. Một người quản tù – có chức vị ràng trong bộ máy quyền lực phong kiến lại đi lkhama phục một tên tù. 

Xem thêm:  Phân tích bài ”Chiều hôm nhớ nhà” của Bà Huyện Thanh Quan

Từ cách giới thiệu ban đầu, nhà văn đã giúp ta hiểu rõ hơn về nhân vật này. Trong đêm đầu tiên hình ảnh Quản Ngục được khắc hoạ với dáng ngồi tư lự “khuôn mặt băn khoăn ngồi bóp thái dương…”. Có lẽ trong lòng viên quản ngục có một tâm sự kín đáo. Quản Ngục băn khoăn bởi sự xuất hiện của Huấn Cao trong nhà ngục cũng có nghĩa là một kẻ tài hoa sắp phải chịu án tử hình. Một nỗi tiếc nuối mơ hồ trước một ngôi sao chính vị sắp từ biệt vũ trụ. Nhưng là người có danh có phận, quản ngục lại sống trong nghịch cảnh, cô đơn. Ông có ước nguyện muốn xin chữ mà lại không dám nói. Một viên quan coi ngục, một cái tên khi được nhắc đến ngay cả ngày nay huống chi thời kì phong kiến, luôn có những định kiến nhất định về họ là những kẻ xảo quyệt, ham tiền,…. Nhưng Nguyễn Tuân lại xây dựng một hình tượng mới về quan coi ngục – biết yêu cái đẹp và có lòng biệt nhỡn liên tài.

phan tich nhan vat vien quan nguc trong tac pham chu nguoi tu tu cua nguyen tuan - Phân tích nhân vật viên quản ngục trong tác phẩm Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân

Phân tích nhân vật viên quản ngục

Viên Quản ngục có sở nguyện cao quý là xin được chữ Huấn Cao để treo ở nhà. “Viên quản ngục khổ tâm nhất là có một ông Huấn Cao trong tay mình, dưới quyền mình mà không biết làm thế nào mà xin được chữ. Không can đảm giáp lại mặt một người cách xa y nhiều quá, y chỉ lo mai mốt đây, ông Huấn bị hành hình mà không kịp xin được mấy chữ, thì ân hận suốt đời mất”. Một sở nguyện tao nhã thật cùng. Ông quan tâm đến Huấn Cao. Nghe tin Huấn Cao đến trại giam, ông sai Thơ lại dọn dẹp lại chu đáo “ cần dùng đến”. Rồi khi Huấn Cao đến, viên quản ngục tiếp đón bằng biệt lệ. Lính áp giải hỏi viên quan ngục, ý nhắc những biện pháp tra tấn như mọi khi, nhưng viên quan coi ngục trả lời đầy ung dung, khác hẳn mọi ngày khiến chúng giật mình, ngơ ngác. Ông nhìn Huấn Cao bằng ánh mắt “hiền lành” và thái độ khiêng nể không thể có của một người coi ngục với người bị tù đày. Viên quản ngục còn biệt đãi Huấn Cao khi ngày ngào cũng cho Thơ lại bữa bữa dâng rượt thịt, không chỉ với Huấn Cao mà với cả bạn bè của Huấn Cao.

Xem thêm:  Phân tích bài thơ “Hầu Trời” của Tản Đà thi sĩ

Viên quản ngục lấy hết trí lực để đến gặp Huấn Cao, tuy nhiên, một cái kết không ngờ là bị Huấn Cao xẵng giọng mắng và tỏ ra khinh bạc: “Ta chí muốn một điều là ngươi đừng bao giờ đặt chân vào đây.” Quản ngục lễ phép, nhã nhặn, một mực thành kính đáp: “Xin lĩnh ý.” Cách cư xử điềm đạm, thái độ nghiêm cung, mục đích bày tỏ tấm thị tình đúng mực này soi sáng một tâm hồn cao quý và sẵn lòng quỳ gối trước hoa mai.

Khi biết Huấn Cao đồng ý cho chữ, viên quản ngục chuẩn bị chu đáo lụa trằng, thoi mực, mực thơm. Sự chuẩn bị đó cho thấy viên quản ngục trân trọng cái đẹp vô cùng. Xin chữ Huấn Cao bằng thái độ “ khúm núm” để thấy viên quản ngục coi trọng Huấn Cao, coi trọng cái đẹp. Trước cái đẹp của thư pháp, ngục quan đã trở thành tri âm, tri kỉ của tử tù. Ngục quan "khúm núm" cất những đồng tiền kẽm đánh dấu trên ô chữ… Ngục quan lắng nghe lời khuyên của tử tù "nên lui về quê nhà" để giữ lấy thiên lương rồi hãy "nghĩ đến chuyện chơi chữ… Ngục quan vái tử tù một vái và nói qua dòng nước mắt: "Kẻ mê muội này xin bái lĩnh". Viên quản ngục coi Huấn Cao như đấng thiêng liêng, người đi truyền đạo. Tất cả đã thể hiện vẻ đẹp tâm hổn của ngục quan dưới ánh sáng của thư pháp và thiên lương, ánh sáng của cái đẹp. Viên quản ngục cùng Huấn Cao tỏa sáng với những ấn tượng của những con người mang tư tưởng lớn, tuy thân phận khác nhau, tầm thế khác nhau nhưng tâm thế lại vô cùng đồng điệu. Hai con người đó đã cho nghệ thuật được tỏa sáng.

Xem thêm:  Trên nấm mồ của người chiến sĩ cách mạng trẻ Hạ Du vừa bị hành hình, xuất hiện một vòng hoa của ai đó bí mật đặt lên Bà mẹ Hạ Du ngạc nhiên: "Thế này là thế nào?" (Truyện Thuốc cùa Lỗ Tấn) Em hãy thay mặt tác giả trả lời bà mẹ

Xây dựng nhân vật viên quản ngục, Nguyễn Tuân cũng có rất nhiều sự dụng công khi cho nhân vật này cùng sánh vai cùng Huấn Cao, hai con người, hai thân phận khác nhau nhưng giống nhau ở điểm nhìn tư tưởng nghệ thuật, điều đó đã giúp chính họ và mọi người có tầm nhìn xa hơn và sâu sắc hơn về họ.

Minh Tuệ