Những bài văn hay lớp 12

Phân tích nhân vật Mị trong truyện ngắn Vợ chồng A Phủ

Phân tích nhân vật Mị trong truyện ngắn Vợ chồng A Phủ

Bài làm

Tô Hoài là một nhà văn lớn của nền văn xuôi hiện đại VN, những trang văn của ông rất giàu chất thơ vs lỗi kể chuyện sinh động, hóm hỉnh, có biệt tài miêu tả tâm lí nhân vật. “ Dế mèn phiêu lưu kí”, “ Truyện Tây Bắc”,… là những tác phẩm đặc sắc của ông được nhiều bạn đọc yêu thích. Năm 1952, TH theo bộ đội vào giải phóng Tây Bắc, trở về ông đã viết tập truyện TB (1953) gồm 3 truyện ngắn: Cứu đất cứu Mường, Mường Rơn, Vợ ck A Phủ. Trong đó “ VC A Phủ” là tiêu biểu nhất.Tác phẩm đã ghi dấu sự trưởng thành của ngòi bút TH trong sự chiếm lĩnh mảng đề tài miền núi. Mị là nv trung tâm của tác phẩm. Cô là hiện thân của tuổi trẻ miền núi giàu khát vọng sống nhưng lại bị vùi dập trong số phận nô lệ, biết vùng dậy giải thoát số phận và giác ngộ CM, nv Mị đã mang lại chiều sâu khám phá và chất thơ vời vợi cho tác phẩm.

Mị vốn là 1 cô gái dân tộc Mèo rất xinh đẹp, tài hoa, hiếu thảo, rất chăm chỉ làm lụng; Mị có tài thổi sáo, thổi kèn lá cũng hay như thổi sáo. Chứng tỏ Mị có tâm hồn tinh tế, dào dạt sức sống.

Mị có ý thức về khả năng lao động của mình, ý thức về c/s tự do: biết tin thống Lí định bắt mình về làm dâu gạt nợ, Mị đã ns vs bố: “ Con nay đã biết cuốc nương làm ngô. Con sẽ làm nương giả nợ thay cho bố. Bố đừng bán con cho nhà giàu”. Mị có đầy đủ những phẩm chất tốt đẹp đáng để có 1 c/s happy “ rất trẻ trung, xinh đẹp, tài hoa, dào dạt khát vọng sống. Nhưng cuộc đời Mị lại chìm trong đau thương.

Mị là 1 cô gái có 1 số phận đau thương. Trong cách gt nhân vật, tác giả đã có cách gt mang phong vị cổ tích: “ Ai ở xa về có việc vào nhà thống lí Pá Tra thường trông thấy có 1cô gái ngồi quay sợi gai bên tảng đá trước cửa cạnh tàu ngựa. Lúc nào cũng vậy, dù quay sợi, thái cỏ ngựa, dệt vải, chẻ củi hay đi cõng nước dưới khe suối lên, cô ấy cũng cúi mặt, mặt buồn rười rượi.” Nhân vật hiện ra ở phía thân phận, ở gương mặt đầy tâm trạng, ng mà ngag giá vs đồ vật, vs con vật và lùi lũi trong công việc. Cách gt rất ám ảnh gợi nhiều xót thương và dự cảm về 1 thân phận đau khổ.

Mị khổ vì cuộc sống nghèo vs món nợ truyền kiếp từ đời cha mẹ Mị. Bố mẹ Mị cưới nhau ko có đủ tiền phải vay nhà thống lí. Nợ chưa trả hết mẹ M qua đời, bố M đã già. Từ đó món nợ chuyển sang cho M. Mỗi năm bố con M phải trả lãi 1 nương ngô. Thống lí đã ép buộc bố M: “ cho tao đứa con gái này về làm dâu thì t sẽ xóa hết nợ cho”. Bố M chỉ còn biết khóc và cất lời than: “ Chao ôi! Thế là cha mẹ ăn bạc của nhà giàu từ kiếp trước, bây h ngta bắt bán con trừ nợ. Ko thể làm thế nào đc rồi!”.  Vì nghèo khổ nên M ko có quyền lựa chọn cho mình 1 hạnh phúc, ko có quyền lựa chọn cho 1 cuộc đời, từ đó M trở thành 1 món hàng đổi tráp để trừ nợ

Là con dâu gạt nợ vì thế mà M đâu có được sung sướng, M là con dâu gạt nợ cho nhà thống lí Pá Tra từ cái tết ấy..M đã trở thành “con trâu”, “con ngựa” nhà thống lí vs gương mặt lúc nào cũng buồn rười rượi. Nói con dâu là ns đến quan hệ tình cảm gđ, nghĩa là M đã trở thành ng thân, ng trog nhà thống lí, 1 gđ quyền thế bậc nhất ở Hồng Ngài. Nhưng M lại là “ con dâu gạt nợ” tức là thay cha mẹ trả món nợ tiền cưới của cha mẹ mình.Hình thức bên ngoài là con dâu nhưng thực chất là 1 thứ con ở trừ nợ, làm việc ko công suốt đời trog nhà thống lí. Tô Hoài đã dùng cụm từ “ con dâu gạt nợ” diễn tả 1 cách đau xót thân phận của M, 1 c/s ko có ty hp, chỉ có mph của ng ở vs ông chủ độc ác, thô bạo.

Khi về làm “ con dâu gạt nợ” của nhà thống lí thì M bị đọa đày về thể xác. Ko gian M sống thật tăm tối “ căn buồng nơi M nằm kín mít, chỉ có 1 lỗ cửa sổ ô vuông = bàn tay. Lúc nào trông ra cũng chỉ thấy trăng trắng, ko biết là sương hay là nắng. M nghĩ rằng mh cứ chỉ ngồi trog cái lỗ vuông ấy mà trông ra, đến bao h chết thì thôi”. Hình ảnh ẩn dụ về ko gian sống ngột ngạt tăm tối như 1 nấm mồ chon vùi tuổi thanh xuân của Mị, nó làm cho M mất hết ý thức về time.

Time sống của M được đo = time của công việc: “ mỗi năm, mỗi mùa, mỗi tháng làm đi làm lại mấy công việc giống nhau: tết xong thì lên núi hái thuốc phiện, giữa năm thì giặt đay, xe đay, đến mùa thì đi nương bẻ bắp và dù lúc đi hái củi, lúc bung ngô, lúc nào M cũng gài sẵn 1 bó đay trog cánh tay để tước thành sợi. Bao h cũng thế, suốt năm suốt đời như thế”. Con ng như 1 công cụ lao động, bóc lột sức ng thậm tệ, ngày sống của M ko đo = niềm vui, mà đo = công việc. Vì thế M dần dần mất hết ý thức về c/s, về bản thân mình, chỉ nhớ đi nhớ lại những công việc phải làm. Có lẽ vì thế mà “ đàn bà, con gái trong nhà này mặc dù tuổi còn trẻ mà lưng cũng còng rạp xuống vì công việc”.

Hơn thế nữa, A Sử- 1 ng mang danh là ck, nhưng hắn ta lại đánh đập và đày đọa M hết sức tàn nhẫn.  Ngày tết M muốn đi chơi, A Sử liền mang 1 thúng sợ đay ra trói đứng vào cột nhà rồi quấn tóc M vào cột khiến M ko cúi, ko nghiêng đầu được. Hay khi bóp thuốc cho ck, vì mệt quá thiếp đi lại bị A Sử đạp dúi vào mặt cho tỉnh. Có đêm mùa đông M ngồi sưởi, A Sử đi chơi về nhìn thấy liền đánh M ngã ngay xuống cửa bếp. Có thể ns M đã bị vùi dập trong kiếp sống đau khổ ko khác gì kiếp vật. Sự thô bạo, tàn nhẫn đã khiến M chai lì cảm xúc, mất hết ý thức và cảm giác.

Xem thêm:  Bình giảng đoạn thơ sau trong bài “Tây Tiến" của Quang Dũng: "Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa (...) Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa"

Ko chỉ vất vả, khổ sở vì công việc nặng nhọc luôn trồng chất lên đôi vai Mị và bị ng ck hành hạ, đánh đập lên thể xác, mà Mị còn khổ về tinh thần. Ng kể chuyện nhận xét: “ Mị sống lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa’. M còn cảm nhận về thân phận của mh “ M tưởng mh cũng là con trâu con ngựa chỉ biết ăn cỏ, biết đi làm mà thôi”. Đây là sự cảm nhận đầy u mê, mh quên mất mh là ng, nhầm tưởng m là con vật. Cô ấy đã tê liệt cảm giác của 1 con ng, M sống như 1 cái xác ko hồn. Phép so sánh vật hóa đã diễn tả 1 cách đau đớn, kiếp ng chỉ ngang giá vs kiếp con vật, thậm chí ko = con vật.

Và M còn đầu độc, áp chế về mặt tinh thần: thống lí đã lợi dụng thần quyền để rang buộc chặt  mh vào kiếp nô lệ ở nhà thống lí. M tin rằng: “ nó bắt mh về trình ma nhà nó rồi thì chỉ đợi ngày rũ xương ở đây thôi”. Tâm lí lúc nào cũng lo sợ con ma nhà thống lí nhận mặt là 1 ám ảnh ghê gớm đè nặng lên c/s của M. Nhưng ở lâu trog cái khổ M đã quen rồi. Mấy năm sau bố M chết, M ko còn nghĩ đến cái chết nữa và M càng trở nên đáng thương hơn, vì khi M còn muốn chết nghĩa là M còn muốn phản kháng c/s ko đáng sống, nhưng M ko buồn nghĩ đến cái chết nữa thì lòng thiết tha vs c/s trong M dường như ko còn.

Từ 1 cô M ham sống, M đã trở thành 1 ng đàn bà nhẫn nhục câm lặng, mất hết ý thức và khát vọng. Số phận cay đắng của M cũng là cuộc đời hàng nghìn ng phụ nữ của các dân tộc vùng núi cao dưới ách thống trị của bọn thực dân Pháp. Qua đó nhà văn thể hiện thái độ thương xót, đồng cảm và tố cáo lên án xã hội phong kiến cầm quyền.

Tuy nhiên sức sống trog M ko phải đã bị dập tắt, nó tồn tại bên trong, tiềm tang như 1 đống than hồng bị phủ dưới lớp tro tàn, khi gặp cơ hội nó sẽ bùng lên mãnh liệt thành sức mạnh giải phóng.

Sự phản kháng của Mị khi mới về làm dâu. “Có đến mấy tháng trời, đêm nào M cũng khóc”, khóc vì nhận thức ra nỗi khổ:  khổ vì ko có quyền lựa chọn c/s và biết rằng mình sẽ là nô lệ mà ko thể thoát ra được. M định ăn lá ngón tự tử  M đã trốn về nhà quỳ lạy bố “úp mặt xuống đất, khóc nức nở”. Mị muốn chết, dù là tiêu cực cũng chứng tỏ 1 ý thức phản kháng mãnh liệt trong M, M ko cam chịu “ nhưng M chết thì nợ vẫn còn, bố M sẽ khổ hơn cả bây h”. M đã ko thể chết vì thương bố già yếu, M ném nắm lá ngón xuống đất như ném đi cả tuổi trẻ, hạnh phúc của mh để quay về nhà thống lí”. Sự phản kháng của m trog những ngày đầu về làm dâu nhà thống lí là cơ sở để nuôi dưỡng sức sống bên trog và dự báo sự trỗi dậy mãnh liệt về sau.

Và trong cái đêm tình mùa xuân, sức sống trog M đã trỗi dậy. Không gian của núi rừng TB hiện lên cũng tràn đầy sức sống: có trog màu sắc vàng ửng, màu sặc sỡ của những chiếc váy hoa; âm thanh của tiếng sáo, tiếng khèn, tiến cười nói,..những đêm tình mùa xuân lại tới. Những màu sắc, âm thanh, hình ảnh ấy gợi ra 1 ko khí đầy rạo rực của mùa xuân tuổi trẻ và tình yêu như 1 thứ men say đánh thức tâm hồn đang ngủ. Bữa rượu bên bếp lửa nhà thống lí có sức kéo Mị trở về vs con ng thật trog quá khứ. Tiếng sáo ngoài đầu núi là tiếng sáo của ai đó rủ bạn đi chơi, nghe tiếng sáo vọng lại M đã “ thiết tha bổi hổi”, M nhẩm thầm lời bài hát của ng đang thổi

“ Mày có con trai con gái rồi  / Mày đi làm nương/Ta ko có con trai con gái/Ta đi tìm ng yêu’’

Lời tiếng sáo là lời của bài tình ca, là giai điệu tâm hồn, tuổi trẻ. Hai sắc điệu của tiếng sáo là thiết tha, bổi hổi, giống như nhịp đập của trái tim đang yêu. Nó đủ sức đánh thức và nhóm lên khát vọng yêu thương trong tâm hồn M- 1 ng đàn bà từng có 1 thời tuổi trẻ hạnh phúc. “ M lén lấy hũ rượu ra, cứ uống ừng ực từng bát. Rồi say, M lịm mặt ngồi đấy nhìn mọ ng nhảy đồng, ng hát, nhưng lòng M thì đang sống về ngày trước.’’ Cách uống rượu khác thường cho thỏa cơn khát, cơn thèm và dự báo trước 1 con ng bừng tỉnh trong M.

Men rượu khiến M vừa nguôi quên, vừa xa lánh thực tại và nhớ về quá khứ khiến cho M đang sống vs 2 con ng. Con người bên ngoài thì vẫn câm lặng như mọi ngày : say lịm mặt ngồi đấy, đi vào buồng trông ra cửa sổ. Còn con ng bên trong lại đang rất sống động, M nhớ lại thời con gái uống rượu rồi thổi sáo, “có biết bao nhiêu ng mê, ngày đêm thổi sáo đi theo M’’. M đang sống lại quá khứ hạnh phúc, kí ức tưởng như bị rập tắt chợt bừng sáng lên trong M. Sức sống và cảm xúc thanh xuân đang trỗi dậy. M nhận ra mh còn trẻ, M thấy lòng mh “phơi phới trở lại vui sướng như những đêm tết ngày trước’’, rồi M thấy mh còn trẻ lắm “M vẫn còn trẻ, M muốn đi chơi…’’ ý thức về bản thân, ý thức vể tuổi trẻ đã sống lại. Và M nhận thức về thực tại. “A Sử vs M ko có lòng vs nhau mà vẫn phải ở vs nhau !’’. Đó là 1 c/s ko hạnh phúc, hôn nhân ko có ty. M lại muốn chết “ Nếu có nắm lá ngón trong tay lúc này M sẽ ăn cho chết ngay, chứ ko còn buồn nhớ lại nữa’’. Quá khứ và hiện tại có 1 hố sâu ngăn cách, tạo ra tâm trạng bi kịch trog M, M muốn chết để giải thoát. M muốn chết khi thấy thực tại ko đáng sống, nghĩa là ý thức về hạnh phúc c/s tự do đã trở về trog M. Và một lần nữa tiếng sáo lại cuốn hút M :

“ Anh ném pao, em ko bắt/   E ko yêu, quả pao rơi rồi’’

Xem thêm:  Phân tích những biểu hiện và ưu - nhược điểm của vốn văn hóa dân tộc trong đoạn trích Nhìn về vốn văn hóa dân tộc của Trần Đình Hượu. Từ đó, chỉ ra con đường hình thành bản sắc văn hóa dân tộc mà tác giả nêu lên ở cuối đoạn trích

Tiếng sáo của ty tự do đã khơi sâu them nỗi đau thực tại, hôn nhân ko có ty nó vẫn thật cuốn hút. Bởi lẽ nó là tiếng lòng M từng bao năm bị chôn vùi, tiếng lòng của ng yêu tự do

Hành động M xắn miếng mỡ bỏ vào đĩa đèn cho sáng, chứng tỏ M  ý thức về ko gian đã sống dậy, M cảm thấy sự ngột ngạt tù đọng, tăm tối của cuộc đời M và khơi lên ngọn lửa sống bừng lên trong trái tim. Hành động chuẩn bị để đi chơi của M: quấn lại tóc, rút cái váy hoa.Quá khứ đã dẫn dụ M đi theo nó, tâm hồn cô gái đang hồi sinh muốn xóa bỏ thân phận hiện tại, trở về vs kí ức tươi đẹp tự do như mùa xuân, như tiếng sáo đêm tình.

Khi A Sử trói về, hắn ta trói M rất thản nhiên, chứng tỏ bản chất của hắn rất tàn bạo. Còn M, cô thản nhiên khi bị trói “ M vẫn nghe tiếng sáo đưa M theo những cuộc chơi, M vùng dậy bước đi’’. Sức sống của M đc bộc lộ trong 1 hoàn cảnh thật bi thảm. A Sử có thể trói M trong ngày xuân nhưng ko thể trói đc sức sống mùa xuân trog M. Tiếng gọi tự do, hp thì ko thể có sợi dây nào trói đc, nó chắp cánh cho tâm hồn M, cho sức sống M bay lên. Sau khi bị trói, M vẫn say, lúc mê lúc lại tỉnh. Lúc mê “hơi rượu tỏa ra nồng nàn, M vẫn hình dung ra”, M đang sống vs quá khứ của 1 thiếu nữ. Còn lúc tỉnh, M nhận ra nỗi đau về thể xác. Từ đau nhức đến đau ko cựa đc và rồi đau như dứt từng mảnh thịt. Rồi M nhận ra thân phận mh ko = con ngựa, M nhớ lại câu ch ngta vẫn kể có ng đàn bà ngày trước bị trói ở đây đến chết. Mặc dù thể xác diễn biến theo chiều xấu, nhưng tâm lí lại diễn biến theo hướng tích cực ngày càng ý thức rõ hơn về bản thân. Để đến sang ra M cựa quậy thử xem mình còn sống hay đã chết, đo cũng là lúc M tỉnh táo nhất vì sợ chết  là biểu hiện cao nhất của lòng ham sống.

Tô Hoài đã rất tinh tế khi miêu tả tâm lí nhân vật, ngôn ngữ linh hoạt, chi tiết chọn lọc, lúc khách quan, lúc lại nhập thân vào nhân vật thành 1 thứ độc thoại nội tâm…để lách sâu vào thế giới tâm linh nv… M khao khát ty, khao khát hạnh phúc biết bao. Sức sống trỗi dậy trog đêm tình mùa xuân năm ấy chưa đủ để thay đổi số phận của M, nhưng thật ý nghĩa khi mãnh liệt vào tình yêu c/s thiết tha trog M

Trong cái đêm tình mùa xuân năm ấy, M đã đủ sức mạnh vùng lên để giải phóng, giải thoát cho cuộc đời mh. Vào hoàn cảnh là A Phủ cũng là ng ở trừ nợ, trong 1 lần đi trăn bò trên núi, để hổ ăn mất 1 con bò, nên đã bị thống lí trói đứng vào cột chờ chết. Nơi A Phủ bị trói gần bếp lửa, nơi M hay sưởi mỗi đêm mùa đông. Giữa M và A Phủ có nhiều điểm tương đồng, họ cùng là thân phận nô lệ trog nhà thống lí, từng bị phạt trói đứng chờ chết. Đây chính là điều kiện để nảy sinh mối đồng cảm trog M, góp phần làm nên sức mạnh giải phóng.

Lúc đầu M vô cảm, nhiều đêm thức dậy chứng kiến cảnh A Phủ bị trói, “ M vẫn thản nhiên thổi lửa hơ tay: Nếu A Phủ là cái xác chết đứng đây thì cũng thế thôi. M vẫn trở dậy, vẫn sưởi, chỉ biết ở vs ngọn lửa”. TH đã miêu tả thật tài tình thái độ lạnh lẽo, vô cảm đến tê dại của M. M vô cảm nv cũng bởi lẽ sống trog cái khổ từ bao lâu M đã quen vs nỗi đau của ng.k rồi. Vì thế mà đôi mắt cô trở nên vô cảm, nhìn mà ko thấy, biết A Phủ khổ nhưng cô ko cứu, trái tim cô đã chai sạm trước nỗi đau của đồng loại. Thói quen thổi lửa hơ tay mỗi đêm đông của M đã hé mở chiều sâu tâm lí bất ngờ. Thói quen ấy xuất phát từ cái rét bên ngoài của thời tiết, nhưng nó còn xuất phát từ cái lạnh buốt của tâm hồn cô đơn thèm đc sưởi ấm. Vì thế mà ko phải ngẫu nhiên chi tiết ngọn lửa xuất hiện mười một lần trog đoạn văn ngắn. Ngọn lửa ấy chứa đựng 1 ty c/s ấp ủ, là ngọn lửa hi vọng, của niềm mong đợi thiết tha.

Nhờ có ngọn lửa mà M đã nhìn thấy dòng nước mắt của A Phủ và từ đó lòng thương người bắt đầu trỗi dậy trog M. “ Đêm ấy khi ngọn lửa khuya bập bùng sang lên, M lé mắt trông sang, thấy 2 mắt A Phủ cũng vừa mở, 1 dòng nước mắt lấp lánh bò xuống 2 hõm má đen xám lại”, nhìn thấy dòng nước mắt của A Phủ, cũng là lúc M nhìn thấy nỗi tuyệt vọng của 1 chàng trai dũng cảm, chứng kiến cái chết đang đến gần mà ko thể làm gì được. “M chợt nhớ lại đêm năm trước A Sử trói M, M cũng phải đứng thế kia. Nhiều lần khóc, nước mắt chảy xuống miệng, xuống cổ, ko biết lau đi được”. Nỗi đau của A Phủ đã đánh thức nỗi đau khổ trog M, nỗi thương xót bản thân trỗi dậy đến nghẹn ngào. Từ thương thân, M đã nảy sinh mối đồng cảm, thương cho nỗi đau của A Phủ. Đây là sự đồng cảm sâu sắc giữa những ng cùng cảnh ngộ. Giọt nước mắt chính là nghệ thuật đã tạo ra những bước tâm lí cho nhân vật, làm thức tỉnh dậy tình cảm như đã chết trog M.

M đã nhận thức ra nỗi đau khổ của kiếp ng nô lệ “ trời ơi, nó bắt trói đứng ngta đến chết, nó bắt mh chết cũng thôi, nó bắt trói đến chết ng đàn bà ngày trước cũng ở cái nhà này”, từ  cái chết đang treo lơ lửng trước mặt A Phủ, M sẽ nghĩ đến cái chết có thể đã đến vs M và liên tưởng tới số kiếp ng đàn bà trước đã từng bị chết như vậy. M đã nhận thức nỗi đau khổ của kiếp ng đau khổ và sự bất công tại nhà thống lí Pá Tra. M nhận ra bộ mặt tàn bạo của nhà thống lí “ Chúng nó thật tàn ác” và nỗi xót thương trỗi dậy đến nghẹn ngào “ người kia việc gì phải chết thế A Phủ”.

Tình thương và lòng căm thì cứ dâng lên, gào thét trong tim M mỗi lúc tiếng lòng M lại them quặn thắt, dồn dập. M suy tính “ biết đâu A Phủ trốn được rồi, lúc ấy bố con Pá Tra sẽ bảo là M đã cởi trói cho nó, M liền phải trói thay vào đất, M phải chết trên cái cọc ấy”, nhưng M cũng ko thấy sợ. Trong kế hoạch cứu ng của M đã bộc lộ 2 nét tâm lí: thứ nhất: M ý thức đc tình trạng ko còn gì để mất của mh 1 cách sâu sắc ( đằng nào M cũng chết, M có thể chết để cứu A Phủ). Thứ hai, tâm lí của 1 ng có trái tim nhân hậu, thương ng hơn thể thương thân, sẵn sàng chết để cứu ng.k. Điều này rất phù hợp vs quy luật của tình cảm chân chính giống như Thúy Kiều, chị Dậu, bản thân rất khổ nhưng chỉ nghĩ đến và hi sinh chon g.k

Xem thêm:  Bình giảng đoạn "Con sóng dưới lòng sâu… cả trong mơ còn thức" trong bài Sóng của Xuân Quỳnh

Hành động M đã cắt dây trói cứu A Phủ là 1 hành động rất can đảm, có tính bột phát nhưng rất có quy luật: thương ng thì phải biết hành động cứu ng, 1 ng như M rất giàu tình thương, ở nhà thương bố, khi đi lấy ck thương tất cả những ng đàn bà trog nhà thống lí “ tuổi chưa nhiều nhưng cái lưng ng nào cũng còng rạp xuống”…tất yếu sẽ dẫn đến hành động cứu ng.

Nhưng sau khi cắt dây trói cứu A Phủ xong, thì nỗi sợ trở lại vs M: “lần lần, đến lúc gỡ đc hết dây trói ở ng A Phủ thì M cũng hốt hoảng, M chỉ thì thào được 1 tiếng “ Đi ngay..”, rồi M nghẹn lại. Đây là nỗi sợ cố hữu của thân kiếp nô lệ, và khi đối mặt vs cái chết M đã cả thấy sợ. A Phủ đã cứu đc rồi, M đang sống vs nỗi thương mh, điều này cũng rất hợp vs quy luật tâm lí ở mỗi ng. Sợ chết cũng là bản năng sống tích cực của mỗi ng. M đã lựa chọn con đường giải thoát cho bản thân: “ M đứng lặng trog bóng tối”, câu văn đc đứng tách riêng thành 1 đoạn có sức dồn nén tâm trạng. Đây là giây phút đầy dông bão để M lựa chọn quyền sống hay là chết. Nếu M ở lại là thân kiếp trâu ngựa, là nước mắt và cái chết. Nhìn về phía tương lai chính là h/ả A Phủ đập vào nhận thức và cảm xúc của M: A Phủ ngã khụy xuống…nhưng lại quật sức vùng lên, chạy”. Bước chân tự do của A Phủ đã khơi bùng lên ngọn lửa khát vọng tự do trong M.

M chạy theo A Phủ “ M cũng vụt chạy ra. Trời tối lắm. Nhưng M vẫn băng đi. M đuổi kịp A Phủ, đã lăn, chạy, xuống tới lưng dốc, M nói, thở trong hơi gió thốc lạnh buốt”. Đây là hành động tự giải thoát, giải phóng cho mình. Cắt đi sợi dây trói hữu hành hình A Phủ cũng là lúc M cắt đi sợi dây trói vô hình rang buộc cuộc đời mình trog nhà thống lí. Cùng 1 lúc M đã bước qua 2 ngục tù cường quyền và thần quyền của phong kiến miền núi để giải phóng và tự giải phóng cho mh tạo nên bước ngoặt trog cuộc đời mh, từ nô lệ bước lên làm chủ cuộc đời.

Hành động giải phóng của M là loại hành động kết hợp cả tự giác và tự phát: đây là tự giác của bản năng sống thúc đẩy, tự phát vì nó phản ánh quy luật có áp bức thì có đấu tranh, tức nước thì vỡ bờ; cũng xuất phát từ sức sống mãnh liệt và ty c/s thiết tha.

So vs lần trước, sức sống trỗi dậy lần này triệt để hơn để trở thành sức mạnh giải phóng, mở ra 1 trag mới cho cuộc đời M, cuộc đời có tự do, có hạnh phúc. Đến Phiềng Sa,  M trở thành vk của A Phủ, đc giác ngộ CM trở thành du kích. M đã ngẩng đầu lên khi làm việc và hát những bài tình ca của ngày cũ khi mỗi độ xuân về. Sự đổi đời của M cũng là sự đổi đời của nhân dân TB trong cuộc kháng chiến.

Một nhân vật cũng có 1 hoàn cảnh giống như Mị, đó là chị Dậu trong tác phẩm “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố. Chị Dậu cũng là 1 ng nông dân nghèo khổ bị áp bức sống dưới chế độ phong kiến, chỉ vì thiếu tiền nộp sưu cho ck mà c đã phải bán hết của cải trong nhà, phải bán cả đứa con dứt ruột đẻ ra và bán cả dòng sữa của mh, vậy mà vẫn ko đủ tiền nộp sưu. Khi gđ c bị bọn quan lại đến  thúc thuế và đánh đập ck c quá nhiều, c đã vùng dậy đấu tranh. Chị Dậu và Mị là 2 nhân vật có cùng số phận giống nhau, ở họ cũng luôn ẩn chứa 1 sức mạnh phản kháng mãnh liệt và nó có thể bùng lên bất cứ lúc nào. Ở nv c Dậu, c có sức sống mãnh liệt thậm chí là rất quyết li

Tô Hoài đã sử dụng lối viết trần thuật rất linh hoạt, từ ngữ biến hóa mang phong vị cổ tích, tác giả đảo được có khi đồng hiện tạo sức hấp dẫn cho nhân vật.  Ngôn ngữ giàu chất thơ, đậm đà tính dân tộc. Nghệ thuật đối lập giữa vẻ ngoài và nội tâm, giữa thái độ cam chịu và tinh thần phản kháng,…những mặt mâu thuẫn này tạo ra 1 đời sống tâm lí rất phong phú cho nhân vật. Và nghệ thuật độc thoại nội tâm, cách sử dụng hình ảnh thiên nhiên,…để khơi dậy đời sống nội tâm vận động ko ngừng nhưng rất hợp vs tính chất tâm lí của con người.

Nhân vật M tiêu biểu cho số phận người nông dân miền núi TB, đặc biệt là những ng phụ nữ vùng cao có số phận đau thương, bị tước đoạt mất quyền làm ng, bị vùi dập trog kiếp nô lệ, kiếp của con vật. Thế nhưng = nghị lực phi thường, lòng ham sống mãnh liệt dám đấu tranh vs hoàn cảnh để giái phóng cho ng.k và cho chính mh. Vs đời sống tâm hồn phong phú, nv Mị đã thể hiện sự khám phá của Tô Hoài vs số phận và phẩm chất của người nông dân vùng cao đem lại chất thơ vời vợi cho tác phẩm. Từ nhân vật M, nhà văn đã thể hiện đc cái nhìn hiện thực và nhân đạo trog khi viết về đề tài miền núi: tố cáo chế độ phog kiến miền núi, thông cảm xót thương trước nỗi bất hạnh của con ng, phát hiện khẳng định sức sống tiềm tàng và khả năng đến vs CM của ng nông dân miền núi.