Những bài văn hay lớp 12

Phân tích hình tượng Sóng trong bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh

Đề bài: Phân tích hình tượng Sóng trong bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh

Bài làm

Xuân Quỳnh là một trong những nhà thơ nữ nổi tiếng của văn đàn Việt Nam hiện đại. Tâm hồn Xuân Quỳnh luôn khao khát yêu đương mãnh liệt và những suy tư, trăn trở về tình yêu và cuộc sống ngoài đời thực cũng được bà thể hiện rất nhiều trong thơ của mình. Sóng là một trong những bài thơ tình rất nổi tiếng của bà. Trong bài thơ, khát vọng sống, khát vọng tình yêu chân thành, mãnh liệt luôn gắn với cảm thức lo âu của người con gái khi yêu được bà thể hiện hết sức tinh tế và sâu sắc qua hình tượng nghệ thuật là những con sóng.

Bài thơ được sáng tác theo thể thơ 5 chữ, có cách ngắt nhịp linh hoạt. Những nhịp điệu của sóng trong đại dương cũng là những nhịp lòng trong chính tâm hồn của người phụ nữ đang yêu. Nhà thơ ngắm đại dương trong khi đang có những suy nghĩ về tình yêu và bà thấy được rằng sự tương đồng giữa sóng của biển với những đợt sóng lòng khi cảm nhận về tình yêu thật có nhiều điểm tương đồng. Hình tượng sóng được mở đầu:

“Dữ dội và dịu êm

Ồn ào và lặng lẽ

               Sông không hiểu nổi mình

      Sóng tìm ra tận bể”.

Hình tượng sóng được miêu tả ở những trạng thái đối nghịch nhau: dữ dội – dịu êm, ồn ào – lặng lẽ. Xuân Quỳnh quan sát sóng bằng cả thị giác và thính giác để ghi lại những trạng thái khác nhau của con sóng trong tự nhiên. Những lúc biển động, bão tố phong ba thì sóng dữ dội, ồn ào còn những giây phút sóng gió đi qua biển lại hiền hòa trở về dịu êm lặng lẽ.Xuân Quỳnh đã mượng hình tượng sóng để thể hiện nhịp lòng của chính mình trong một tâm trạng bùng cháy ngon lửa mãng liệt của tình. Nó cũng là tâm trạng  và tính khí của người con gái khi yêu: có lúc dữ dội, có lúc yêu mãnh liệt hết mình với những nhớ nhung “Cả trong mơ còn thức”, đôi khi ghen tuông, giận hờn vô cớ. Điều này không phải ai cũng nhìn, cũng cảm thấy được, Xuân Quỳnh thật tinh tế nhưng cũng rất đỗi chân thành, đam mê, luôn rực cháy chất trẻ trung mãnh liệt, khao khát được sống hết mình và yêu cũng hết mình. Hai trạng thái tính khí đối ngược nhau nhưng nằm trong một chỉnh thể thống nhất làm nên gia vị của tình yêu.

Xem thêm:  Ôi con sóng ngày xưa. Và ngày sau vẫn thế…Lòng em nhớ đến anh. Cả trong mơ còn thức (Sóng - Xuân Quỳnh). Hãy phân tích đoạn thơ trên để làm rõ sức gợi cảm phong phú, ít nhiều có sự mới mẻ của hình tượng “sóng” trong sự liên hệ với nhân vật trữ tình "em”

       “Sông không hiểu nổi mình

Sóng tìm ra tận bể”

Hình ảnh sông nhỏ hẹp, sông không hiểu nổi sóng và sóng chỉ thực sự có đời sống riêng khi ra với biển khơi mênh mang thăm thẳm. Mạch sóng mạnh mẽ như bứt phá không gian chật hẹp để khát khao một không gian lớn lao. Hành trình ra tận bể chất chứa sức sống tiềm tàng, bền bỉ để vươn tới giá trị tuyệt đích của chính mình. Sóng không cam chịu một cuộc sống đời chật hẹp, tù túng nên nó làm cuộc hành trình ra biển khơi bao la để thỏa sức vẫy vùng. Tình yêu của Xuân Quỳnh cũng vậy, tình yêu của người phụ nữ cũng không thể đứng yên trong một tình yêu nhỏ hẹp mà phải vươn lên trên tất cả mọi sự nhỏ hẹp tầm thường để được sống với tình yêu cao cả, rộng lớn, bao dung. Đây là một quan niệm  tình yêu tiến bộ và mạnh mẽ của người phụ nữ thời đại. Xuân Quỳnh có quan niệm tình yêu mới mẻ, đó là gười phụ nữ chủ động tìm đến với tình yêu để được sống với chính mình.

“Ôi con sóng ngày xưa

Và ngày sau vẫn thế

Nỗi khát vọng tình yêu

Bồi hồi trong ngực trẻ”

Từ “ Ôi!” cảm thán như tiếng lòng thốt lên từ nỗi thổn thức từ trái tim yêu. Nghệ thuật đối lập: “ Ngày xưa – ngày sau” càng làm tôn thêm nét đáng yêu của sóng.Sóng là thế, muôn đời vẫn thế vẫn dữ dội ồn ào vẫn dịu êm lặng lẽ như tình yêu tuổi trẻ có bao giờ đứng yên. Bởi tình yêu tuổi trẻ luôn khát khao và mơ ước. Đó là ước mơ hết sức bình dị, đời thường nhưng cũng thật cao cả. Tiếp đến khổ 3 và 4, Xuân Quỳnh lý giải và cắt nghĩa về tình yêu bắt đầu từ quy luật của con sóng.

Xem thêm:  So sánh gương mặt đất nước trong hai bài thơ cùng mang tên Đất nước của Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm

Sóng bắt đầu từ gió

Gió bắt đầu từ đâu?

Em không biết nữa

Khi nào ta yêu nhau

phan tich hinh tuong song trong bai tho song cua xuan quynh - Phân tích hình tượng Sóng trong bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh

Phân tích hình tượng Sóng

Xuân Quỳnh cũng trở nên bế tắc, cho nên tình yêu mãi là đề tài muôn thủa, không có một định nghĩa nào đầy đủ về tình yêu. Xuân Quỳnh đã lí giải một cách hồn nhiên chân thành và đầy nữ tính.

“Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ được

Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức”

Tình yêu gắn liền với nỗi nhớ. Hình tượng sóng: “Con sóng…ngủ được”. Không gian nào: “dưới lòng sâu”, “trên mặt nước”. Thời gian nào: “ngày” cũng như “đêm”. Sóng bồn chồn thao thức “không ngủ được” vì “nhớ bờ”. Được ví với chính tình cảm của người thiếu nữ: “Lòng em…còn thức”. Lấy không gian và thời gian để đo nỗi nhỡ của em. “Trong mơ” và “còn thức”: cả trong thực và trong mộng, em vẫn “nhớ đến anh”. Hình ảnh người yêu luôn ngự trị trong trái tìm cuả người thiếu nữ. nó len lỏi cả vào trong giấc mơ, trong tiềm thức. Các động từ – vị ngữ: “nhớ bờ”, “không ngủ được” được Xuân Quỳnh dung rất đắt, tinh tế và biểu cảm, đem đến cho người đọc những cám xúc rất đẹp về tình yêu.  Cấu trúc song hành đối xứng và điệp ngữ làm cho ngôn ngữ thơ cân xứng hài hòa, âm điệu nhạc điệu nhịp nhàng, uyển chuyển, say đắm, ngọt ngào. Sóng đã được nhân hóa mang hồn em và tình em. Từ cảm thán “ôi” xuất hiện trong đoạn thơ như một tiếng lòng. Sóng trên đại dương là biểu tượng cho sự sống muôn đời, cũng như tình yêu của “em” đối với “anh” mãi mãi là nỗi khao khát nhớ thương, mong đợi trong không gian, trong thời gian. 

Dẫu xuôi về phương bắc

Dẫu ngược về phương nam

Nơi nào em cũng nghĩ

 Hướng về anh –  một phương

 

Thể hiện nộ dung tình yêu gắn liền với sự thủy chung. Giả thiết: “dẫu xuôi”, “dẫu ngược”:  tình yêu có muôn vàn cách trở, có gặp phải  những trở ngại…  “Phương bắc”, “phương nam” : không gian xa cách. Tác giả khẳng định lòng thủy chung: dù ở phương nào, nơi nào cũng chỉ hướng về nơi anh, về phương anh. Điệp từ, điệp cấu trúc ngữ pháp góp phần tạo nên nhịp điệu nồng nàn, say đắm, thích hợp cho việc diễn tả nỗi nhỡ mãnh liệt. Dưới hình thức nói ngược tác giả muốn khẳng định dù vật đổi sao rời, dù xuôi hóa ngược, dù cho ở đâu, em như kim chỉ nam, em luôn hướng về anh

Xem thêm:  "Ông già và Biển cả" là một bản anh hùng ca ca ngợi tư thế ngạo nghễ hào hùng của con người trên thế giới này. Hãy phân tích đoạn trích "Đương đầu với đàn cá dữ" để làm nổi bật tinh thần đó

“Ở ngoài kia đại dương

Trăm nghìn con sóng đó

Con nào chẳng tới bờ

 Dù muôn vời cách trở”

Khổ thơ này với nội dung tình yêu gắn liền với khát vọng, niềm tin. Những con sóng ở đại dương dù gió xô bão táp tới phương nào đi chăng nữa thì cuối cùng sóng vẫn trở về với bờ. Em cũng như sóng, cho dù gặp bao khó khăn em cũng sẽ vượt qua hết để đến với anh, bởi tình yêu anh đã cho em sức mạnh. Sử dụng số từ “trăm nghìn”, Giả thiết “dù”: để khẳng định “con nào chẳng tới bờ” về: đặc điểm, vẻ đẹp của sóng. “Sóng” là hình ảnh ẩn dụ của “em”, là hiện thân của cái tôi trữ tình. Sóng nói hộ người con gái đang yêu những điều thầm kín nhất.    

“Cuộc đời tuy dài thế

Năm tháng vẫn đi qua

Như biển kia dẫu rộng

Mây vẫn bay về xa”

Xuân Quỳnh là người phụ nữ từng trải đời ngay trong niềm hạnh phúc vẫn chứa đựng những lo âu. Những từ: “Tuy dài thế – vẫn đi qua – dẫu rộng” Xuân Quỳnh sớm nhận ra cái hữu hạn của đời người – Cuộc đời tuy dài nhưng thời gan vẫn cứ chảy trôi, biển dẫu rộng không thể giữ được mây. Thơ Xuân Quỳnh mang đậm chất triết lí vê cuộc đời.

Trong cả bài thơ, hình tượng sóng song tồn cùng những cảm xúc về tình yêu của em mang đến cái nhìn chân thực và độc đáo về tình yêu và những khát khao tình yêu mà không phải ai cũng có dũng khí nói được ra như Xuân Quỳnh

Minh Tuệ