Những bài văn hay lớp 12

Phân tích hình tượng người lính Tây tiến trong bài thơ Tây tiến của Quang Dũng

Đề bài: Phân tích hình tượng người lính Tây tiến trong bài thơ Tây tiến của Quang Dũng

Bài làm

Quang Dũng được biết đến là một người nghệ sĩ đa tài, ông viết văn, làm thơ, soạn nhạc và ông cũng có rất nhiều tác phẩm để đời, rất nhiều tác phẩm có độ phổ biến với công chúng rất sâu rộng. Những sáng tác thơ của ông mang nét hào hoa, lãng mạng rất khác biệt mà trong bài thơ Tây tiến ta có thể thấy được điều đó. Bài thơ thể hiện bức tranh thiên nhiên hùng vĩ, dữ dội nhưng mĩ lệ, trữ tình và hình ảnh người lính Tây Tiến với vẻ đẹp hào hùng, hào hoa, mang đến cho người đọc những cảm nhận hết sức thú vị và sâu sắc.

Tác phẩm được viết vào năm 1948 ở Phù Lưu Chanh (Hà Tây), khi tác giả đã chuyển sang đơn vị khác và nhớ về đơn vị cũ là đoàn quân Tây Tiến. Bài thơ là nỗi nhớ của tác giả về kỉ niệm với thiên nhiên Tây Bắc và đơn vị cũ của mình.  Đoàn quân Tây Tiến được thành lập năm 1947, do chính Quang Dũng là đại đội trưởng. Đoàn quân có nhiệm vụ phối hợp với bộ đội Lào bảo vệ biên giới Việt – Lào ở địa bàn đồi núi Tây Bắc Bộ Việt Nam và Thượng Lào. Trong đoàn quân, người là sinh viên cũng có, học sinh, rồi dân lao động thành thị thuộc mọi ngành nghề khác nhau cũng có. Cuộc sống nơi rừng núi gian khổ và nhiều sự thiếu thốn nhưng tinh thần của họ thì hào hùng, lãng mạng, lạc quan và yêu đời vô cùng. Những người lính Tây tiến sống và gắn bó với nơi núi rừng này một thời gian khá dài chính bởi vậy mà họ thấy gắn bó vô cùng. Đều là những người lính giàu tình cảm, chính bởi vậy khi xa rời, họ thấy nhớ khôn nguôi, tác giả Quang Dũng cũng vậy. Đoạn thơ mở đầu bằng nỗi nhớ bao trùm cả không gian, thời gian:

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi,

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi.”

Kiểu câu cảm thán và thán từ “ơi” gợi một nỗi nhớ không kìm nén nổi trong lòng, bật lên thành tiếng gọi thiết tha. Cụm từ “Nhớ chơi vơi” như vẽ ra trạng thái cụ thể của nỗi nhớ, hình tượng hoá nỗi nhớ. Đó là một nỗi nhớ mênh mông, vô tận. Nhớ về một vùng núi  bồng bềnh sương khói, nỗi nhớ bao trùm cả thời gian và không gian. Đây cũng là cảm xúc xuyên suốt toàn bài thơ. Cuộc sống của người lính Tây tiến trong vùng chiến đâu gian khó vô cùng, không chỉ là sự thiếu thốn về vật chất mà còn cả sự khó khăn đem lại bởi thiên nhiên. Nhà thơ liệt kê các địa danh tiêu biểu: Sài Khao, Mường Lát   ở cuối đầu Tổ quốc, gợi lên sự xa xôi, hẻo lánh, hoang vu.

Xem thêm:  Trình bày hoàn cảnh và tâm trạng của An - đrây Xô - cô - lốp sau khi chiến tranh thế giới kết thúc và trước khi gặp bé Va - ni - a trong đoạn trích Số phận con người của Sô - lô - khôp

“Dốc lên khúc khuỷ, dốc thăm thẳm

  Heo hút cồn mây súng ngửi trời”

Điệp từ “dốc” + từ láy “khúc khuỷu”, “thăm thẳm” + nhiều thanh trắc diễn tả lại chặng đường hành quân đầy khó khăn, trắc trở, gây cảm giác nghẹt thở. Các từ láy diến tả độ cao hun hút, với con đường khúc khuỷu, độ sâu của dốc thăm thẳm, nơi đây còn nhiều sự vắng vẻ hoang sơ, nơi chưa có người đặt chân. Tuy vậy, người lính Tây tiến vẫn hết sức lạc quan, yêu đời: “Heo hút cồn mây súng ngửi trời”. Cách nói đùa vui tinh nghịch “Súng ngửi trời” + trí tưởng tượng mạnh mẽ (người lính hành quân lên núi cao, súng như chạm tới trời): dù gian khổ vẫn lạc quan yêu đời.

“Ngàn thước lên cao ngàn thước xuống

Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi”

phan tich hinh tuong nguoi linh tay tien trong bai tho tay tien cua quang dung - Phân tích hình tượng người lính Tây tiến trong bài thơ Tây tiến của Quang Dũng

Phân tích hình tượng người lính Tây tiến

Nhịp thơ 4/3 + nghệ thuật đối, câu thơ như bẻ đôi , dốc vách đá dựng đứng. Tác giả sử dụng nhiều thanh trắc tạo độ gấp khúc quanh co, cheo leo của chặng đường hành quân. Đây quả là cách sắp xếp hết sức táo bạo, giàu sức tạo hình, hình ảnh hai dốc núi vút lên, đổ xuống rất nguy hiểm, tạo cảm giác rợn người. 

“Chiều chiều oai linh thác gầm thét

 Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người”

 Những tên miền đất lạ “Mường Hịch”, những hình ảnh giàu giá trị gợi hình “thác gầm thét, cọp trêu người” càng làm tăng thêm vẻ hoang dã của miền đất dữ, các chiến sĩ Tây Tiến thường xuyên đối mặt với nguy hiểm.hiên nhiên Tây Bắc rất dữ dội nhưng những người lính Tây tiến vẫn chinh phục và vượt qua được. Những khó khăn không chỉ có thế, những người lính còn phải vuợt qua những nỗi đau khổ còn lớn lao hơn:

Xem thêm:  Phân tích bài Tây Tiến của nhà thơ Quang Dũng

“Anh bạn  dãi dầu không bước nữa

Gục lên súng mũ bỏ quên đời”

Trên chặng đường hành quân gian khổ, nhiều người lính đã ngã xuống vì kiệt sức nhưng dường như họ vẫn chưa chịu rời bỏ cuộc hành quân cùng đồng đội (chỉ “bỏ quên đời” khi chân “không bước nữa”). Cuộc sống nơi chiến trường gặp rất nhiều gian khổ, khó khăn nhưng họ vẫn quyết tâm vượt qua, tất cả là vì sự đoàn kết, tinh thần đồng đội cùng với đó là sự hỗ trợ tuyệt vời của bà con, tình quân dân ấm áp, nghĩa tình. Cuộc sống có khắc nghiệt thật nhưng những người lính Tây tiến vẫn cho thấy những nét đẹp tài hoa lãng mạng đầy sức hấp dẫn của họ. Hình tượng người lính Tây Tiến xuất hiện với một vẻ đẹp đậm chất bi tráng:

“Tây Tiến  đoàn binh không mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừn gởi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

Hình ảnh : “không mọc tóc”gợi ra sự thật nghiệt ngã nhưng đậm chất ngang tàn của người lính Tây Tiến.  Với nghệ thuật đối lập ( Không mọc tóc, “ quân xanh” – dữ oai hùm) gợi lên dáng vẻ xanh xao tiều tuỵ vì sốt rét, vì sốt rét nhưng vẫn toát lên dáng vẻ oai như những con hổ chốn rừng thiêng, làm nổi bật tính cách dũng cảm của người lính. Sự oai phong lẫm liệt còn được thể hiện qua ánh mắt: “Mắt trừng”, ánh mắt dữ dội, rực cháy căm hờn, mang mộng ước giết kẻ thù. Nét đẹp lãng mạn trong tâm hồn người lính Tây Tiến được thể hiện qua:

“Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm” :

Từ ngữ trang trọng khi nói về vẻ đẹp các cô gái Hà Nội, bên trong cái dáng vẻ oai hùng, dữ dằn là trái tim, là tâm hồn khao khát yêu đương. Những người lính có sức mạnh phi thường vô cùng, kể cả phải nằm xuống nhưng họ vẫn lan tỏa vẻ đẹo của sự hy sinh cao thượng:

Xem thêm:  Phân tích nghệ thuật mô tả các pho tượng của Huy Cận trong bài thơ "Các vị La Hán chùa Tây Phương"

“Rải rác biên cương mồ viễn  xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

Các từ Hán Việt cổ kính, trang trọng “biên cương, mồ viễn xứ” tạo không khí trang trọng, âm hưởng bi hùng làm giảm đi hình ảnh của những nấm mồ chiến sĩ nơi rừng hoang biên giớii lạnh lẽo, hoang vu. Vẻ đẹp bi tráng còn được thể hiện qua khí phách người lính:“Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”. Lí tưởng anh hùng lãng mạn, coi cái chết nhẹ tựa lông hồng, quyết tâm hiến dâng sự sống cho đất nước.

“Áo bào thay chiếu anh về đất

 Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

Từ ngữ ước lệ “Áo bào” gợi lên vẻ đẹp bi tráng của sự hi sinh: nhìn cái chết của đồng đội giữa chiến trường thành sự hi sinh rất sang trọng của người anh hùng chiến trận. Thiên nhiên đã tấu lên khúc nhạc hùng tráng đưa tiễn người lính Tây Tiến. Người lính Tây Tiến ra đi trong khúc nhạc vĩnh hằng. Bằng những câu thơ mang âm hưởng bi tráng, đoạn thơ khắc họa chân dung người lính từ ngoại hình đến nội tâm, đặc biệt là tính cách hào hoa lãng mạn bi mà không lụy – Những con người đã làm nên vẻ đẹp hào khí của một thời. Họ mang phẩm chất chung của người lính cụ Hồ.

Với cảm hứng chủ đạo là sự  bi tráng kết hợp cùng những nét lãng mạng hào hoa trong thơ có những hình ảnh vừa thực vừa lạ, vừa lãng mạng lại vừa hào hoa đã đủ chứng tỏ thấy sự phóng khoáng, tài hoa trong phong cách thơ của Quang Dũng, hình ảnh những người lính Tây Tiến thật đáng quý, đáng ngưỡng mộ vô cùng. Những cống hiến, hy sinh, những gì các anh đã đóng góp cho cuộc đời đều khiến mọi người cảm thấy biết ơn rất nhiều. Tinh thần sống của các anh đem lại nguồn cảm hứng tích cực cho mọi người

Minh Tuệ