Những bài văn hay lớp 12

Phân tích hình tượng người lái đò sông Đà trong truyện Người lái đò sông Đà

Đề bài: Phân tích hình tượng người lái đò sông Đà trong truyện Người lái đò sông Đà.

Bài làm

Nguyễn Tuân là một tài năng lớn của văn đàn Việt Nam hiện đại. Phong cách văn chương của ông hết sức độc đáo với những nét bút mang nâng tầm sức vóc của nhân vật, cho dù nhân vật của ông chỉ là người lao động bình thường. Nhân vật người lái đò trong tác phẩm Người lái đò sông Đà là một trong những nhân vật như thế.

Lái đò – một công việc hết sức bình thường nhưng qua cách kể, cách tả của Nguyễn Tuân lại trở thành một nghề nghiệp rất đặc biệt và người lái đò là một nghệ nhân có tài năng đặc biệt trong chính nghề nghiệp của mình. Hình tượng ông lái đò được Nguyễn Tuân phóng bút miêu tả kĩ lưỡng, đặc biệt trong kĩ năng, tư tưởng của ông là muốn nâng tầm cách nhìn nhận, cảm nhận và đánh giá của mọi người với nghề lao động này.

Ông làm nghề lái đò đã nhiều năm, lúc đầu còn đi thuyền người khác, sau ông đi thuyền của mình gồm 6 bơi chèo. Giờ đây tuổi cao, ông đã thôi chở đò nhưng vẫn còn muốn thi với các nhà đò khác.

Những cuộc đi đò của ông không khác nào là những trận chiến, quãng mặt ghềnh sông dài hàng cây số, nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió….Ông tỏ ra rất thận trọng không hề khinh xuất tay lái. Quãng có nhiều hút nước ông lái đò đường thủy mà như đang lái xe đường bộ “Thạch trận bày song con thuyền lao tới”. Sau hàng chục năm xuôi ngược trên sông Đà, ông đò vẫn nhớ tỉ mỉ như đóng đanh vào tất cả những luồng nước, của tất cả con thác hiểm trở”, “ông lái đã nắm chắc binh pháp của thần nông thần đá”, “thuộc qui luật phục kích của lũ đá nơi ải nước hiểm trở” nên ông lái rất tự tin. Ông đò còn là người có tài nghệ leo ngềnh, vượt thác.

Xem thêm:  Bình giảng đoạn thơ sau đây trong bài Đất nước của Nguyễn Đình Thi, từ: "Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội...Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy."

phan tich hinh tuong nguoi lai do song da trong truyen nguoi lai do song da - Phân tích hình tượng người lái đò sông Đà trong truyện Người lái đò sông Đà

Phân tích hình tượng người lái đò sông Đà

Ông đò còn là người có ngoại hình của con người gắn bó với nghiệp “cánh tay dài lêu nghêu như cái sào”, “chân khuỳnh khuỳnh”, giọng nói ào ào như thác nước… Nguyễn Tuân miêu tả cuộc vượt thác của ông lái đò bằng những lời tả vừa hiện thực lại có chút khoa trương khiến cho câu văn thêm phần hấp dẫn. Ông lái đò như một viên tướng tả xung, hữu đột qua nhiều cửa, nhiều vòng mà ở cửa nào cũng có những tên đá tướng hung tợn chắn giữ, Ông đò chỉ sơ suất nhỏ cũng có thể bị trả giá bằng án mạng. Mặt trước hò la xông tới định bẻ gẫy cán chèo “thác nước thúc mạnh vào hông thuyền”, “như đô vật tóm lấy thắt lưng ông đò”, “nhưng trên cái thuyền sáu tay chèo vẫn nghe tiếng chỉ huy ngắn gọn, tỉnh táo của ông lái”. Ông luôn bình tĩnh trước mọi tình huống, luôn tin tưởng vào tay nghề của chính mình. Ông nén cái đau về thể xác, điều khiển con thuyền vượt qua “trùng vi thạch trận”. Ông lái đò có những động tác nhanh, mạnh, táo bạo nhưng chuẩn xác: “bám chắc lấy luồng nước… mở đường tiến”. Trí tưởng tượng và vốn từ phong phú, Nguyễn Tuân tạo được đoạn văn mang đầy không khí trận mạc, sinh động cuộc chiến đấu của người lái đò với thác nước, với tầng lớp mai phục mà ông lái đò ngày nào cũng phải đối mặt với con sông Đà với những nguy hiểm khó lường. Ông lái đò rất thuần phục, giỏi giang trong nghề leo ghềnh, vượt thác “còn một trùng vây thứ ba nữa… sóng xèo xèo tan trong trí nhớ”. Cách sử dụng từ ngữ vừa là tượng hình, vừa tượng thanh. Cách so sánh, câu văn ngắt ra nhiều để diễn tả động tác trong cùng một khoảng thời gian của người lái đò. Đó là tài hoa của người nghệ sĩ. Dù bất cứ nghề nào, con người bộc lộ tài khéo, điêu luyện, con người đó là nghệ sĩ. Nguyễn Tuân quan niệm như vậy.

Xem thêm:  Một vài nét phong cách Nguyễn Tuấn trong Người lái đò Sông Đà

Ông lái đò là một nghệ sĩ tài hoa và ông còn có tâm hồn phong phú, giản dị mà thanh cao. Nhà đò nghỉ lại trong hang đó, “đốt lửa trong hang, nướng ống cơm lam, và toàn bàn tán về cá anh vũ, cá dầm xanh, về những cái hầm cá, hang cá mùa khô … cũng chẳng thấy ai bàn một lời nào về cuộc chiến thắng vừa qua … cuộc sống của họ ngày nào cũng phải chiến đấu với sông Đà dữ dội, ngày nào cũng giành lấy  cái sồng từ tay những cái thác, nên nó cũng không có gì hồi hộp đáng nhớ. Họ nghĩ thế lúc ngừng chèo, phải chăng ông lái đò cùng đồng nghiệp của mình thiết tha gắn bó với nghề nghiệp. Tài hoa nghệ sĩ còn ở chỗ đó.

Ông lái đò là một người nghệ sĩ thực thụ, cũng là vị anh hùng trong chính cuộc sống của bản thân mình. Cuộc sống lao động giản dị nhưng lại mang vẻ đẹp tài hoa như một người nghệ nhân. Đó chính là vẻ đẹp của người lao động hiện đại, một con người rất giản dị và đời thường nhưng lại có sức mạnh và lòng dũng cảm đáng ngưỡng mộ. Vẻ đẹp của con người lao động chinh phục được thiên nhiên tạo dấu ấn sâu sắc trong lòng mọi người.

Nghệ thuật không phải ở đâu xa, cái đẹp không phải ở đâu xa mà nó ở rất gần với mỗi con người. Nguyễn Tuân được biết đến là một trong những nhà văn rất trọng cái đẹp và có cách nhìn đời, nhìn người rất độc đáo và tinh tế. Người nghệ nhân, người anh hùng giữ đời thực với nghề lao động lái đò được Nguyễn Tuân phát hiện và thể hiện trên những trang viết như vậy đó.

Xem thêm:  Cảm nhận của anh chị về vẻ đẹp trữ tình, thơ mộng của sông Đà trong đoạn trích Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân

Minh Tuệ