Những bài văn hay lớp 10

Cảm nhận của em về bài thơ Tỏ lòng của Phạm Ngũ Lão

Đề bài: Cảm nhận của em về bài thơ Tỏ lòng của Phạm Ngũ Lão

Bài làm

Phạm Ngũ Lão là một trong những nhân vật lịch sử xuất chúng của nước Đại Việt ta. Ông là nhà quân sự tài ba đã có những đóng góp to lớn trong kháng chiến chống quân Nguyên – Mông ở thời đại nhà Trần mà ông sống. Không chỉ giỏi võ mà ông còn là một người cũng nổi tiếng là tài chữ, là hay thơ. Thơ văn của ông để lại cho con cháu đời sau không nhiều nhưng bài nào cũng hàm chứa ý nghĩa sâu sắc hơn cả. Thuật hoài là một trong những sáng tác như vậy:

“Hoành sóc giang sơn kháp kỉ thu

Tam quân tì hổ khí thôn ngưu

Nam nhi vị liễu công danh trái

Tu thính nhân gian thuyết Vũ hầu”

(Múa giáo non sông trải mấy thu

 Ba quân khí mạnh nuốt trôi trâu

 Công danh nam tử còn vương nợ

Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ hầu)

Bài thơ mang cảm khái sâu sắc về hào khí Đông A của quân đội nhà Trần vang danh lịch sử suốt một giai đoạn dài từ thế kỉ X đến thế kỉ XV. Bài thơ được ra đời trong hoàn cảnh thời kì đất nước ta đang phải đối mặt với nguy cơ xâm lược từ nhà Nguyên. Phạm Ngũ Lão là một trong những tướng lĩnh được cử đi biên cương để trấn giữ đất nước. Hoàn cảnh lịch sử đó đã có nhiều ảnh hưởng đến suy nghĩ của Phạm Ngũ Lão để ông cho ra đời tác phẩm này. Bài thơ là những suy nghĩ, sự trăn trở của ông về thời cuộc.

Xem thêm:  Sách Lịch sử văn học Việt Nam tập 3, viết về “Truyện Kiều” như sau: “Nguyễn Du đã vạch ra cho mọi người thấy những thủ phạm hung ác của cuộc đời nhưng liền sau đó, ông lại lấy số kiếp, nghiệp chướng để che lấp tội ác của chúng”. Hãy giải thích ý kiến trên

Thuật hoài mang nghĩa là tỏ lòng, mong muốn bày tỏ những khát vọng, những ước mơ và hoài bão của chính tác giả về suy nghĩ của chính mình về bản lĩnh của một trang nam tử hán cùng những chuyện liên quan đến vận mệnh quốc gia, dân tộc. Đây là một trong những đề tài rất quen thuộc trong thơ cổ.

  “Hoành sóc giang sơn kháp kỉ thu

Tam quân tì hổ khí thôn ngưu”

Hai câu đề khắc họa hình ảnh của người tráng sĩ hiên ngang giữa đất trời với ngọn giáo mang lời thề đánh giặc giữ non sông. Tư thế của trang nam tử ấy hiên ngang, bất khuất vô cùng. Người tráng sĩ ấy đứng giữa không gian kì vĩ của đất trời, của giang san để vung ngọn giáo với ý chí đánh giặc trả nợ nước. Đó chính là bức chân dung tuyệt đẹp của đấng nam nhi thời binh loạn. Câu thơ “Ba quân tì hổ khí thôn ngưu” là để ca ngợi sức mạnh của quân đội với tiền quân, trung quân, hậu quân đoàn kết và có thực lực tuyệt vời. Khí thế của quân đội dân tộc mạnh mẽ và gan cường vô cùng đến nỗi có thể nuốt cả con ngưu, hào khí của thời đại tỏa sáng. Tác giả có sự tự hào vô cùng về thời đại mình đang sống. Thời đại với những con người mang sức mạnh kiên cường và có tinh thần vì dân tộc vô cùng cao khiết. Ai cũng mang trong mình lý tưởng nam nhi cao khiết, đều gắng sức để có thể đóng góp thật nhiều sức lực cho quân đội, cho nhân dân

Xem thêm:  Nghị luận về vấn đề an toàn giao thông

“Nam nhi vị liễu công danh trái

   Tu thính nhân gian thuyết Vũ hầu”

Hai câu thơ cuối này cũng là những câu thơ thể hiện tư tưởng của Phạm Ngũ Lão. Như Nguyễn Công Trứ cũng có câu thể hiện vai trò và vị thế của đấng nam nhi đại trượng phu trong xã hội phong kiến xưa:

“Đã mang tiếng ở trong trời đất

Phải có danh gì với núi sông”

cam nhan cua em ve bai tho to long cua pham ngu lao 1 - Cảm nhận của em về bài thơ Tỏ lòng của Phạm Ngũ Lão

Cảm nhận về bài thơ Tỏ lòng

Và chính xác ở đây, điều mà tác giả muốn nói đến là chí nam nhi, chí lập thân của người quân tử sống trên đời. Đối với Phạm Ngũ Lão, và không chỉ riêng ông mà còn có biết bao nhiêu anh hùng hào kiệt khác trong đất trời cũng mang trong mình những tâm niệm như thế, sinh là đấng nam nhi, là phận kẻ mạnh thì phải làm nên được những điều lớn lao cho chính mình và góp phần xây dựng cho đất nước. Sống là phải biết mưu việc lớn, phải biết nhìn xa trông rộng, phải biết trọng sự nghiệp công danh lưu danh tiếng thơm muôn đời. Khát vọng của Phạm Ngũ Lão với chí công danh gắn bó sâu sắc với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ non sông Tổ quốc, bảo vệ nhân dân. Tư tưởng ấy đáng khen vô cùng.

Tuy nhiên, trong tận sâu thâm tâm của mình, Phạm Ngũ Lão vẫn trăn trở về những suy nghĩ: “Tu thính nhân gian thuyết Vũ Hầu”. Ông thấy thẹn vì cảm thấy mình không được tài giỏi như Vũ Hầu để có thể lập công trạng giúp dân giúp nước nhiều hơn. Tuy nhiên, nỗi thẹn, cái thẹn này không có gì đáng xấu hổ cả, vì nó thể hiện một phần nhân cách của vị lãnh tướng này. Cái thẹn ấy là cái thẹn xuất phát từ trái tim ông, từ tấm lòng với mênh mang những niềm mong mỏi sự yên ấm, thanh bình sẽ đến với nhân dân. Cái chí lớn và cái tâm trong sáng, cao thượng của đấng nam nhi đại trượng phu là đáng quý vô cùng. Chân dung của đấng trượng phu tỏa sáng rực rỡ và nổi bật hơn cả.

Xem thêm:  Nguyễn Du được xem là "một trái tim lớn, một nghệ sĩ lớn". Anh (chị) hãy phân tích những tác phẩm mà mình yêu thích của Nguyễn Du để làm sáng tỏ nhận định trên

Bài thơ tuy ngắn gọn nhưng lại mang hàm nghĩa sâu sắc vô cùng. Lý tưởng của kẻ làm trai với tư tưởng tề gia trị quốc bình thiên hạ đặc sắc và mang tầm sức mạnh to lớn và cao cả.

Minh Tuệ